WYDAWCA. Portal Rynku Wydawniczego
  Twój koszyk WYDAWCA. Portal Rynku Wydawniczego
  szukaj
 Edytorstwo 
 Konkursy 
 Księgarstwo 
 PTWK 
 Szkolenia 
 Technika 
 Prawo 
 Rynek Wydawniczy 
 Targi 
 Linki 
Aktualności
       rynek wydawniczy
15-12-2017
O NOWOCZESNEJ KSIĄŻCE NA KONFERENCJI NA UW
13-12-2017
KSIĄŻKI ROKU POLSKIEJ SEKCJI IBBY
13-12-2017
PRENUMERATA „WYDAWCY" W 2018 ROKU
13-12-2017
WROCŁAWSKI DOM LITERATURY ZAPRASZA (14-21.12.2017)
06-12-2017
WROCŁAWSKI DOM LITERATURY ZAPRASZA
04-12-2017
WROCŁAWIANIE LICZNIE ODWIEDZILI 26. WROCŁAWSKIE TARGI DOBRYCH KSIĄŻEK
04-12-2017
KONKURS PIÓRO FREDRY ROZSTRZYGNIĘTY
29-11-2017
WROCŁAWSKI DOM LITERATURY ZAPRASZA
28-11-2017
PODYPLOMOWE STUDIA POLITYKI WYDAWNICZEJ I KSIĘGARSTWA UW – INAUGURACJA NOWEGO ROKU AKADEMICKIEGO
27-11-2017
WROCŁAWSKIE TARGI DOBRYCH KSIĄŻEK
23-11-2017
WARSZAWSKA GALERIA EKSLIBRISU ZAPRASZA
22-11-2017
XPRINT - FESTWAL KSIĄŻEK FOTOGRAFICZNYCH

Aktualności
       poligrafia
04-12-2017
CYFROWE DNI OTWARTE HEIDELBERG POLSKA
22-11-2017
KOMPAP Z ZYSKIEM PO III KWARTALE 2017
20-11-2017
ODSŁONIĘCIE TABLIC PAMIĄTKOWYCH PROF.PROF. F. PIĄTKOWSKIEGO i A. MAKOWSKIEGO
06-11-2017
XVI RANKING POLSKICH DRUKARŃ DZIEŁOWYCH ROZSTRZYGNIĘTY
24-10-2017
NOWY RAPORT SMITHERS PIRA
23-10-2017
SEMINARIUM „COLOR MANAGEMENT w TEORII i PRAKTYCE"
20-09-2017
„ZAPROJEKTUJ SWOJE AUTO” – HEIDELBERG PARTNEREM TECHNOLOGICZNYM DLA PRZEMYSŁU MOTORYZACYJNEGO
20-09-2017
KOMPAP ZWIĘKSZYŁ ZYSK W I PÓŁROCZU 2017
30-08-2017
GALLUS NA LABELEXPO EUROPE 2017
21-08-2017
OŚMIOKOLOROWA MASZYNA W BIAŁOSTOCKICH ZAKŁADACH GRAFICZNYCH
02-08-2017
NAGRODY INTERTECH TECHNOLOGY AWARDS 2017 DLA HEIDELBERGA
28-07-2017
RICOH POLSKA PARTNEREM 11. FESTIWALU FILMU I SZTUKI DWA BRZEGI
Karta pozycji – fragmenty
Poczet Wydawców Książki Polskiej KSIĄŻKA WYZWOLONA 1918-1950

FRAGMENT

STANISŁAW LEWICKI-ROGALA (1879-1928)
Wydawca, księgarz i bibliofil. Wespół ze Stanisławem Przybyszewskim tworzyli
jedyny w swoim rodzaju duet wydawniczy

Matką Lewickiego była Włoszka, lecz to chyba nie po niej odziedziczone cechy ukształtowały osobowość naszego bohatera: talent organizacyjny i zmysł do interesów przejął raczej po ojcu, poważanym prawniku-przemysłowcu z bogatej ziemiańskiej rodziny z Podola.
Lewicki zdobył gruntowne wykształcenie: studiował na wydziale nauk politycznych uniwersytetu w Monachium oraz na wydziale filozoficznym uniwersytetu we Lwowie. Na obu tych uczelniach uzyskał doktoraty. Ukończył również Uniwersytet Handlowy w Lipsku.
W 1908 roku założył we Lwowie Szkołę Handlową, której został dyrektorem. Dwa lata później był też jednym z organizatorów Banku Handlowego i jego dyrektorem przez cztery lata.
Sześć lat później został mianowany pro-fesorem warszawskiej Szkoły Nauk Poli-tycznych. Przez szereg lat poświęcał się twórczości naukowej, pisząc między innymi pracę ,,Drogi handlowe w Polsce w wiekach średnich", za którą otrzymał wyróżnienie. Jednak największą aktywnością i pomysłowością wykazał się nie w banku i nie na uczelni.
Otóż, kiedy po wybuchu I wojny światowej Lwów znalazł się pod okupacją rosyjską i całe życie kulturalne miasta zamarło, Lewicki wpadł na pomysł założenia dużej wypożyczalni książek, którą nazwał Lektor. Firma rozpoczęła działalność w 1914 roku. Jej trzon stanowił początkowo własny księgozbór Lewickiego (około 16 tysięcy tomów) poświęcony głównie historii ekonomii, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów handlu w Polsce. Książki wypożyczać można było za niewielką kaucję – dostosowaną wysokością do żałosnego stanu finansów ówczesnych intelektualistów. Początkowo abonament kosztował 25 kopiejek, każdy wypożyczający zaś mógł złożyć w depozycie jakąkolwiek pozycję z własnego zbioru.
Wypożyczalnia mieściła się w wygodnym lokalu przy ulicy Mikołaja 23. Już wkrótce po otwarciu Lewicki zorganizował przy niej czytelnię czasopism, bibliotekę podręczną oraz archiwum wojenne.
W 1918 wydał część pierwszą Katalogu Biblioteki Publicznej „Lektora” poświęconą Działowi beletrystycznemu w języku polskim (zamierzone kolejne części nie ukazały się). Na początku 1921 roku Józef Tuleja, współwłaściciel mieszczące­go się we Lwowie Antykwariatu Nauko­wego, przekazał Lewickiemu w dwuletni depozyt 96 tysięcy tomów z zasobów swej firmy. Księgozbiór wypożyczalni, rozras­tający się systematycznie przez cały czas, osiągnął wówczas stan około 200 tysięcy egzemplarzy.
W tym samym roku firma, której dzia­łalność już dawno objęła wiele innych dziedzin, przekształcona została w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której prezesem został Lewicki.
Ponieważ w okresie wojny we Lwowie przestały funkcjonować instytucje wy­daw-
nicze, przy wypożyczalni powołano nowy oddział – Instytut wydawniczy „Lektor” – i w roku 1917 przystąpiono do publikowania książek.
Rozpoczynając działalność wydawni­czą, Lewicki podjął decyzję brzemienną dla dalszej działalności swojej fir­my – zaprosił do współpracy Stanisława Przybyszewskiego.
,,Spotkało się na terenie „Lektora” dwóch niezwykłych Stanisławów – pisał Stani­sław Helsztyński w swojej książce o Przy­byszewskim – jeden – znakomity organi­zator, kalkulujqcy przedsiębiorca i czło­wiek z poważnym kapitałem, drugi zaś z powołania wielbiciel niezwykłości w lite­raturze, wódz ataków na człowieka przy­ziemnego, dekadent marki francuskiej, idący ze szkoły satanistycznej Huysmansa. Gdy się porozumieli i zaczęli działać ręka w rękę, stworzyli organizację, która na­psuła sporo krwi miłośnikom wszelkiego tradycjonalizmu i małomieszczańskiej pruderii".
Przybyszewski wkrótce też stał się dora­dcą Lektora – w planach wydawniczych uwzględniano w zasadzie wszystkie jego sugestie. Nazwisko znanego literata sta­nowiło dla nowej firmy znakomitą reko­mendację. Oczywiście na bliskich kontak­tach z oficyną zyskał również sam Przyby­szewski, któremu Lewicki zafundował zbiorowe wydanie dzieł. Choć w później­szym okresie w Instytucie korzystano też z rad i wskazówek poety Józefa Jedlicz Kapuścieńskiego, a także z pomysłów wy­dawniczych Jana Parandowskiego, który założył bibliotekę nauk ezoterycznych, współpraca Lektora z autorem ,,Dzieci sza­tana" trwała aż do jego śmierci w 1927 roku. A nie należał on do ludzi łatwych w kontaktach osobistych i niejednokrotnie nadużywał szczodrości swego lwow­skiego nakładcy.
Na początku Przybyszewski zachęcił Le­wickiego do wydania dzieł niemieckiego pisarza, Hansa Heinza Ewersa. W jego powieściach o egzotycznej tematyce roi­ło się od niesamowitości, panowała atmo­sfera grozy. Świadczą o tym choćby same tytuły utworów: ,,Wampir", ,,Pająk"... Już wy­danie przez Lektora pierwszej powieści – ,,Alraune. Dzieje istoty żyjącej", w przekła­dzie Jadwigi Przybyszewskiej i ze wstępem Stanisława Przybyszewskiego (na okładce pierwszej edycji widniał rysunek autorstwa samego profe­sora Władysława Wit-wickiego przed­stawiający nagą kobietę), wywoła­ło w lipcu 1917 roku lawinę głosów obu­rzenia, którymi grzmiała prasa lwowska. Próba bojkotu utworu Ewersa oka­zała się jednak nieskuteczna – książka cieszyła się ogromną popularnością. Do 1921 roku ukazały się aż cztery jej edycje, każda w innej szacie graficznej. Zgodnie z zale­ceniami Przybyszewskiego na tej jednej powieści kontrowersyjnego autora nie poprzestano. Wydano także ,,Ucznia czarnoksiężnika", ,,Mamolai" (zbiór ośmiu nowel w przekładzie i ze wstępem poety, wzna­wiany potem kilkakrotnie w różnych edy­cjach i pod różnymi tytułami).
Szum wokół pierwszej publikacji Lek­tora, i to już na samym początku działalności firmy, stał się zachętą do dalszej pracy i sprawił, że od tej chwili Instytut rozwijał się niejako samorzutnie i z zadziwiającą szybkością.

POWRÓT

Portal www.wydawca.com.pl., miesięcznik ,,Wydawca"; Księgarnia Branżowa [ więcej ›› ]

Konkursy | Organizacje | PTWK | Poligrafia | Prawo | Promocje | Szkolenia | Targi | Linki | Książki | Antykwariat | Czasopismo