Jednym z najważniejszych wydarzeń pierwszego dnia trwania Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie jest uroczystość wręczenia nagród i wyróżnień w Konkursie Towarzystwa Wydawców Książek (PTWK) Najpiękniejsze Polskie Książki Roku. Przedstawiamy wyniki tegorocznej edycji Konkursu (za książki 2024 r.).
Zwracamy uwagę, że to już 65. edycja Konkursu.
W 65. Konkursie PTWK Najpiękniejsze Polskie Książki 2024 wzięło udział 139 firm wydawniczych, które nadesłały 263 tytuły. Jury Konkursu w składzie: Tomasz Fudala – przewodniczący, Magdalena Frankowska, dr hab. Małgorzata Gurowska, prof. ASP, Ryszard Kryska, Anna Piwowar, dr hab. Ewa Repucho, prof. ASP, Filipka Rutkowska, dr hab. Aleksandra Toborowicz, Andrzej Tomaszewski, prof. Mieczysław Wasilewski nominowało do nagród i wyróżnień 114 książek. W wyniku tajnego głosowania Jury przyznało 7 równorzędnych nagród regulaminowych, 2 nagrody honorowe oraz 27 wyróżnień.
NAGRODY
Dział I. LITERATURA PIĘKNA
Symulacja JUICE – Diana Krawiec
– projekt graficzny i skład / graphic design and typesetting: Agnieszka Strzeżek
– wydawca / publisher: Dobromiła Dobro, Warszawa
– druk i oprawa / printing and binding: Drukarnia KNOW-HOW, Modlnica
– ISBN 978-83-971383-1-5
W tej subtelnej publikacji tekst i ilustracje przenikają się wzajemnie, tworząc spójną całość. Obrazy zostały bowiem stworzone wyłącznie za pomocą środków typograficznych, co widać już na okładce, na której z misternie ułożonych liter, znaków i symboli wyłania się delikatny w formie tulipan.
We wnętrzu książki już od początku uwagę przykuwa dopracowana typografia stron tytułowych z dużą ilością światła oraz intrygująca rozbiegówka. Na stronicach książki litery jednocześnie opowiadają historie i oddziałują na emocje czytelnika za pomocą zaskakujących układów graficznych, tabel czy płaszczyzn szarości. Publikację można czytać na wiele sposobów, nawiązuje ona bowiem do najlepszych tradycji poezji konkretnej. Choć forma książki jest skromna, zaprojektowano ją i wykonano z niezwykłą starannością i dbałością o detal.
Dział II. LITERATURA NAUKOWA i POPULARNONAUKOWA
(humanistyka, matematyczno-przyrodnicze)
Ciała wodne. Posthumanistyczna fenomenologia feministyczna /
Bodies of Water. Posthuman Feminist Phenomenology – Astrida Neimanis
– projekt graficzny / graphic design: Zofka Kofta
– wydawca / publisher: Wydawnictwo PAMOJA PRESS, Warszawa
– druk i oprawa / printing and binding: Drukarnia ARGRAF, Warszawa
– ISBN 978-83-967384-4-8
Książka wyróżnia się oryginalną graficzną i typograficzną interpretacją zawartych w niej naukowych treści z obszaru błękitnej humanistyki i hydrofeminizmu. Począwszy od wyboru faktury okładki i delikatności zastosowanych wewnątrz papierów poprzez opracowanie płynnego layoutu aż po detale typograficzne łatwo poddajemy się przepływowi narracji wizualnej tej publikacji. Wilgotna i nieco mętna w wyrazie kolorystyka oraz środki graficzne zastosowane w książce udanie nawiązują do organiki ciał wodnych. Dodatkowo pod skrzydełkiem publikacji ukrywa się zaskakująca wkładka, intrygujący wizualnie mini photo-book. To stosunkowo niewielkie wydawnictwo zaskakuje subtelną i zarazem odważną formą jaką może przybrać książka de facto naukowa.
Dział III. KSIĄŻKI DLA DZIECI I MŁODZIEŻY
W lesie / En Forêt – Maria Dek
– ilustracje i projekt graficzny / illustrations and graphic design: Maria Dek
– skład / typesetting: Michał Mierzejewski, Łucja Freda
– wydawca / publisher: Wydawnictwo BERNARDINUM, Pelplin
– druk i oprawa / printing and binding: Drukarnia BERNARDINUM, Pelplin
– ISBN 978-83-8333-277-2
Picture book „W lesie” Marty Dek wyróżnia się niezwykłą wrażliwością estetyczną i przemyślaną kompozycją graficzną. Uwagę zwraca wysoka jakość ilustracji, ich wysublimowana kolorystyka, a także spójność prowadzenia narracji wizualnej. Graficzna narracja ta jest zróżnicowana, a jednocześnie pełna oddechu i lekkości. Ilustratorka doskonale operuje skalą – odkrywając przed młodym czytelnikiem nie tylko subtelne piękno ukryte w najmniejszych formach przyrody, lecz także malarski wdzięk panoramicznych ujęć. Książka zachwyca więc doskonałym dynamicznym kadrowaniem – od detalu, poprzez większe formy, aż po rozbudowane układy graficzne. Las prezentowany jest z uważnością i czułością. Publikację opracowano niezwykle starannie, dbając o każdy detal, także o odpowiedni dobór papieru.
Dział IV. PODRĘCZNIKI i LITERATURA FACHOWA
(materiały edukacyjne i szkoleniowe, słowniki, poradniki)
Nieoswojone pojęcia. Słownik pojęć postfotograficznych – praca zbiorowa
– redakcja / collective work, edited by Anita Osuch, Dagmara Bugaj i Marek Domański
– projekt graficzny i skład / graphic design and typesetting: Krystian Berlak
– wydawca / publisher: Akademia Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi
– współwydawca / co-publisher: Instytut Fotografii i Multimediów, Łódź
– druk i oprawa / printing and binding: Drukarnia AKAPIT, Lublin
– ISBN 978-83-67028-26-4
Książka swoją formą nie przypomina tradycyjnego słownika, stanowi raczej dekonstrukcję tradycyjnego leksykonu. Już sama miękka oprawa, z otwartym grzbietem przywodzi na myśl post-słownik. Podobnie pierwsza strona okładki, z nietypowym zabiegiem – umieszczenia na niej pracy ilustrującej jedno z pojęć objaśnionych wewnątrz książki. Jest to w zasadzie rodzaj post-fotografii, suchy tłok jej obrysu na białym podłożu. Dochodzi do tego minimalistyczna typografia z nazwiskami autorek i autorów ułożonymi na okładce na sposób indeksu tradycyjnie umieszczanego we wnętrzu.
Wnętrze książki rozwija wizję zasugerowaną na okładce, pojęcia przeplatają się z pracami w swobodny i lekki wizualnie sposób. Publikację wyróżnia subtelność, w projekcie twórczo zinterpretowano temat post-fotografii, bez szukania przy tym efektu na siłę. Wspomniany brak efekciarstwa zastąpiony został przez świadomą, spójną formę i treść.
Dział V. SZTUKA i FOTOGRAFIA (albumy i katalogi)
Mnie się podoba. Jubileuszowa wystawa z kolekcji Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
Something ilike. Anniversary Exhibition of Items from the Collection of the Manggha Museum of Japanese Art. And Technology – idea i redakcja / concept and edited by Katarzyna Nowak
– projekt graficzny i DTP / graphic design and DTP: Szymon Zakrzewski
– wydawca / publisher: Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, Kraków
– druk i oprawa / printing and binding: Drukarnia LEYKO, Kraków
– ISBN 978-83-67025-28-7
Książka zaskakuje i jednocześnie uwodzi bezpretensjonalnością podejścia koncepcyjnego i graficznego do szczególnego rodzaju publikacji jakim jest wydawnictwo jubileuszowe.
Książka została nagrodzona za spójność opracowania graficznego okładki i wnętrza, za ekologiczne zastosowanie środków projektowych. Dzięki temu w niewielkim formacie udało się zawrzeć zawartość obszernego albumu.
Powstała publikacja w niewielkiej i funkcjonalnej formie, towarzysząca wystawie z okazji 30-lecia wydającej ją instytucji. Książka, która w wyjątkowo kameralny sposób opowiada o kolekcji zbiorów zgromadzonych wokół tematyki sztuki japońskiej.
Wet Paint / Wilgotna Farba – Studio Prokopiou projekt graficzny i skład / graphic design and typesetting: Agata Bartkowiak
– przygotowanie do druku / prepress: Krzysztof Krzysztofiak
– wydawca / publisher: Wydawnictwo Archiwum Słońca i Ośrodek Postaw Twórczych ZAMEK, Wrocław
– druk i oprawa / printing and binding: Drukarnia ARGRAF, Warszawa
– ISBN 978-83-971436-2-3
Książka wyróżnia się znakomitym opracowaniem graficznym i typograficznym, a także oryginalnym doborem materiałów i technik drukarskich. Tłoczona, terakotowa w kolorze okładka z grafiką w okienku i twarda oprawa albumu w pierwszej chwili przywodzą na myśl album z I połowy XX w. poświęcony sztuce antycznej. Szybko jednak okazuje się, że mamy w tym przypadku do czynienia z książką nowatorską i zaskakującą wieloma rozwiązaniami projektowymi. Umiejętnie grając zastosowaniem we wnętrzu papierów o różnych gramaturach, kolorystyce i formatach osiągnięto atrakcyjną wizualnie spójność. Dzięki zastosowaniu wybiórczego lakierowania na powierzchni intensywnych w kolorze i kampowych w wyrazie fotografii, publikacja gra z przewidywalnymi formami tradycyjnych albumów fotograficznych.
Całość jest zaskakująca i wibrująca, nieco dekadencka i intrygująca formalnie.
Dział VI. INNE (bibliofilskie, mapy, nuty itp.)
Leszek Knaflewski. KNAF
– projekt graficzny i skład / graphic design and typesetting: Ryszard Bienert
– wydawcy / publishers: Wydawnictwo Verbum i Galeria Piekary, Poznań
– druk / printing: Zakład Poligraficzny Moś i Łuczak, Poznań
– ISBN – 978-83-950525-6-9
Książka w mistrzowski sposób oddaje ducha sztuki drugiej połowy XX wieku. Z dużym wyczuciem ukazuje zmienność i efemeryczność form artystycznych, takich jak film wideo czy instalacja, a jednocześnie trafnie wyraża radykalną i bezkompromisową postawę twórczą Leszka Knaflewskiego. Offowy charakter jego twórczości znajduje odzwierciedlenie nie tylko w warstwie wizualnej książki, odważnej typografii i śmiałych rozwiązaniach graficznych, lecz także materialnej – z wielką dbałością dobrano odpowiedni papier oraz środki introligatorskie, które wzmacniają konceptualny przekaz publikacji. Mimo tego, że liczy sobie ponad 800 stron, książka jest stosunkowo lekka i zgrabna. Całość współgra ze stylistyką flipbooka, tworząc wrażenie ruchu i ożywiając obrazy niczym kadry filmowe. To niezwykła publikacja, którą śmiało można określić mianem książki-wystawy.
Ponadto jury przyznało:
NAGRODĘ HONOROWĄ
MARCIE IGNERSKIEJ
za odważne i oryginalne eksperymenty z formą, za świeżość, śmiałość interpretacji wizualnej tematu oraz ilustracje do książki Anny Adamowicz Stłuc. Kręgosłup Tytanii Skrzydło, Wydawnictwo Warstwy, 2024
oraz / and
DRUKARNII ARGRAF w Warszawie
za wysoką jakość poligraficzną oraz olbrzymią dbałość o każdy szczegół techniki druku i produkcji publikacji biorących udział w konkursie
Towarzystwo Bibliofilów Polskich w Warszawie tradycyjnie przyznało NAGRODY HONOROWE
Dyplomy otrzymują:
Monika Hanulak,
za ilustracje do książki O wiadukcie kolejowym, który chciał zostać mostem nad rzeką,
i inne bajki, Dwie Siostry, Warszawa 2024.
Zofia Oslislo-Piekarska
za projekt okładki, opracowanie graficzne i typograficzne książki Nie tylko dla dzieci. Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej 1947-2021, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2024, współwydawca Książnica Beskidzka 2024.
Krzysztof Rumowski
za koncepcję graficzną, projekt i opracowanie typograficzne bibliofilskiego wydania książki Krzysztofa Pomiana /Wenecja w kulturze europejskiej /Venice dans la culture européenne, Muzeum Narodowe w Lublinie, 2024; współwydawcy: Pracownia Badań nad Instytutem Literackim w Paryżu UMCS i Wydawnictwo UMCS, Lublin 2024.
Bartłomiej Witkowski
za projekt graficzny książki Góralskie czary. Leksykon magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich,
Tatrzański Park Narodowy, Zakopane 2024.
Publikacje nagrodzone i wyróżnione w konkursie Najpiękniejsze Polskie Książki biorą udział w międzynarodowych wydarzeniach, takich jak prestiżowy konkurs Best Book Design from all over the World w Lipsku. W ostatnich latach nagrodzono w nim i wyróżniono dziewięć książek z naszego konkursu. Wszystkie książki nagrodzone i wyróżnione w konkursie Najpiękniejsze Polskie Książki są prezentowane na wystawie Buchkunst International odbywającej się podczas Międzynarodowych Targów Książki we Frankfurcie.
(info PTWK)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.