Literacką Nagrodę Europy Środkowej Angelus w tym roku wręczono po raz dwudziesty. Laureatem został bośniacki pisarz Darko Cvijetić, którego jury doceniło za książkę Winda Schindlera. Tym samym nagroda za przekład trafiła do tłumaczki Doroty Jovanki Ćirlić. W plebiscycie czytelników triumfowała estońska pisarka Leelo Tungal, która napisała Małą towarzyszkę i listy (w przekładzie Marty Perlikiewicz).
Mieszkający w Poznaniu Marcin Czerkasow został laureatem przyznawanej po raz osiemnasty Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius w kategorii Książka roku. Jury doceniło go za tom Belgijskie rozwiązania. Za najlepszy debiut uznano Kink-meme Dominiki Parszewskiej. Stawkę silesiusowych wyróżnień uzupełnia Kacper Bartczak, który już w maju podczas Festiwalu Silesius został ogłoszony laureatem za całokształt pracy twórczej.
Dwie spośród najważniejszych polskich nagród literackich, obie fundowane przez miasto Wrocław – Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus i Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius – już po raz szósty zostały wręczone podczas wspólnej gali, która miała miejsce 18 października we Wrocławskim Teatrze Lalek.
W wymiarze finansowym Angelus to najwyższe wyróżnienie przyznawane w Polsce – wynosi 150 tys. zł. W tym roku nagroda trafiła w ręce bośniackiego pisarza Darko Cvijeticia za książkę Winda Schindlera. Cvijetić, poeta, prozaik, reżyser, aktor i dramaturg, urodził się w 1968 roku w Prijedorze. Jest członkiem PEN Clubu Bośni i Hercegowiny oraz Stowarzyszenia Pisarzy Bośni i Hercegowiny. Pracuje jako reżyser i dramaturg w Teatrze Prijedor w Republice Serbskiej. Sam o sobie mówi, że jest pisarzem postjugosłowiańskim.
Nagroda finansowa – 40 tys. zł – przyznawana jest także za przekład. Zwyczajowo wyróżnienie to otrzymuje tłumacz bądź tłumaczka zwycięskiej książki. Tegoroczną laureatką Angelusa w tej kategorii została tym samym Dorota Jovanka Ćirlić (właśc. Dorota Mentzel), tłumaczka literatury pięknej z języka serbskiego, chorwackiego, bośniackiego i, rzadziej, macedońskiego.
Trzecim angelusowym wyróżnieniem jest Nagroda im. Natalii Gorbaniewskiej, przyznawana w plebiscycie internetowym przez czytelników. Upamiętnia ona zmarłą w 2013 roku rosyjską poetkę i dziennikarkę, pierwszą przewodniczącą jury Angelusa. Laureat bądź laureatka otrzymuje zaproszenie do Wrocławia na stypendium literackie, które funduje Wrocławski Dom Literatury. W tym roku zwyciężyła Leelo Tungal, estońska pisarka, autorka książki Mała towarzyszka i listy, którą na język polski przełożyła Marta Perlikiewicz. Mała towarzyszka i listy to nie tylko książka dla dzieci, ale także dla dorosłych, którzy chcą lepiej zrozumieć, jak historia i polityka wpływają na życie jednostki. Tungal nie tylko opowiada historię swojego dzieciństwa, ale też zachęca do refleksji nad tym, co znaczy dorastać w opresyjnych warunkach.
W skład jury Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus wchodzą: Andrej Chadanowicz (przewodniczący), Bernadetta Darska, Dobrawa Lisak-Gębala, Jerzy Madejski, Paulina Małochleb, Tomasz Mizerkiewicz i Maciej Robert.
Silesius 2025 dla Kacpra Bartczaka, Marcina Czerkasowa i Dominiki Parszewskiej
Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius jest już pełnoletnia. W tym roku po raz osiemnasty przyznano ją w trzech kategoriach: Debiut, Książka roku i Całokształt.
Za najlepszy debiut poetycki jury uznało tom Kink-meme Dominiki Parszewskiej. Autorka otrzymała statuetkę i nagrodę finansową wynoszącą 15 tys. zł.
Silesiusa w kategorii Książka roku otrzymał Marcin Czerkasow za tom Belgijskie rozwiązania. Autor z powodu choroby nie mógł odebrać osobiście statuetki, w jego imieniu uczynił to Szczepan Kopyt z Wydawnictwa WBPiCAK w Poznaniu. Wyróżnieniu towarzyszy nagroda finansowa w wysokości 50 tys. zł.
Czerkasow urodził się w Szczecinie, pracuje i mieszka w Poznaniu. Jest autorem arkusza Płonące ciasteczko (2006), książek: Fałszywe zaproszenia (2008), Przede wszystkim zniszczenia (2014), Mountain View (2022), za którą otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia (2023) oraz teraz docenionych przez jury Silesiusa Belgijskich rozwiązań (2024).
Silesiusa za całokształt twórczości (nagroda w wysokości 100 tys. zł) odebrał Kacper Bartczak. Jest on poetą, tłumaczem, eseistą i krytykiem literackim. Debiutował tomem Strefa błędów urojonych w 2000 roku. Bartczak jest profesorem Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie kieruje Zakładem Literatury i Kultury Północnoamerykańskiej. Zajmuje się badaniami nad poezją amerykańską od romantyzmu po współczesność, uwzględniając konteksty historyczne, teoretyczne i porównawcze. W tym ostatnim aspekcie zestawia twórczość autorów amerykańskich z polską poezją. Bada także współczesną prozę amerykańską, w tym twórczość Dona DeLillo i Cormaca McCarthy’ego.
Galę poprowadzili Katarzyna Janusik (zastępczyni dyrektora Wrocławskiego Domu Literatury) i Irek Grin (dyrektor Wrocławskiego Domu Literatury).
Fundatorem Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus oraz Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius jest miasto Wrocław.
Operator nagród: Wrocławski Dom Literatury.
(info, grafika: WDL, fot.: Max Pflegel WDL)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.