Znamy już datę i matronkę 6. edycji Festiwalu Sztuki Kobiet PERSONA! Festiwal odbędzie się w dniach 21–24 maja 2026 roku, a jego matronką będzie Jolanta Brach-Czaina, filozofka codzienności.
Jolanta Brach-Czaina była filozofką, kulturoznawczynią i eseistką, bardzo ważną postacią dla rozwoju polskiej humanistyki. Mówiła o sobie: „Jolanta, córka Ireny, wnuczka Bronisławy, prawnuczka Ludwiki”, podkreślała żeńską linię swojej rodziny, na przekór kulturze, w której przekazywane jest męskie nazwisko.
Zajmowała się „drobinami istnienia wcielonymi w konkret egzystencjalny”. Dzięki niej „krzątactwo” stało się kategorią kulturową. Nasza egzystencja opiera się na zwyczajności: na codziennym sprzątaniu, prostych rytuałach, które tylko pozornie odcięte są od spraw istotnych. Ścierka i kurz ‒ to konkret i z tej perspektywy Jolanta Brach-Czaina opisywała świat:
Krzątactwo należy do naczelnych kategorii ujmujących obecność w świecie. Jest sposobem bycia w codzienności. Ptaka, człowieka, owada, bez wyjątków. Choć różnorodnie przejawia się krzątanie, stanowi dynamiczny fundament codzienności. Kto bytuje krzątaczo, ma w niej udział. To nas łączy. Należymy do bytów krzątaczych i z tej racji wchodzimy w codzienność. Podobnie jak mrówka i żuk gnojak.
Jolanta Brach-Czaina urodziła się w 1937 roku. Studiowała filozofię i fizykę w Warszawie, a także reżyserię na Międzynarodowym Uniwersytecie Teatralnym w Paryżu. Jako profesorka filozofii związana była z Uniwersytetem SWPS w Warszawie. Interesowała się filozofią sztuki i filozofią istnienia. Pisała książki z dziedziny estetyki, filozofii kultury, antropologii i gender studies, z których najgłośniejsze to Szczeliny istnienia (1992) i Błony umysłu (2003). Publikacja eseju Szczeliny istnienia była głośnym wydarzeniem literackim. Książkę tę, nagrodzoną w 1994 roku nagrodą literacką Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, nazwano „biblią feminizmu” i jedną z najważniejszych prac filozoficznych ostatnich lat. Zmarła w 2021 roku.
Wydawcą książek Jolanty Brach-Czainy jest Wydawnictwo Dowody, partner tegorocznej edycji festiwalu.
Festiwal PERSONA odbywa się już od 6 lat w Mazowieckim Instytucie Kultury i na stałe wpisał się w kalendarz wydarzeń kulturalnych stolicy. Dotychczasowymi matronkami festiwalu były Julia Hartwig, Maria Janion, Wisława Szymborska, Lidia Ostałowska i Jadwiga Stańczakowa, natomiast wśród gościń festiwalu znalazło się wiele znanych polskich artystek, działaczek społecznych, wybitnych intelektualistek.
W ofercie programowej festiwalu, jak co roku, znajdą się debaty, spotkania i rozmowy, a także wydarzenia artystyczne inspirowane bądź powiązane z twórczością matronki.
Pomysłodawczynią festiwalu jest Magdalena Ulejczyk – dyrektorka Mazowieckiego Instytutu Kultury.
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.