Muzeum Warszawy, Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, Stowarzyszenia „Myśl i Twórz” oraz Centrum Badań nad Kulturą Warszawy Uniwersytetu Warszawskiego zapraszają na pięćdziesiąte szóste Seminarium Warszawskie, które odbędzie się 24 lutego 2026 roku w godz. 18:00–20:00. Tytuł spotkania: Warszawa w kręgu Atlasów Historycznych Miast Europejskich
W roku 1955 utworzona wówczas Międzynarodowa Komisja Historii Miast zainicjowała serię atlasów historycznych miast europejskich publikowanych według wspólnej, jednolitej koncepcji merytorycznej i wydawniczej. Poszczególne zeszyty miały stanowić bazę źródłową i interpretacyjną wspierającą badania porównawcze obejmujące miasta Europy oraz procesy kształtujące urbanizację kontynentu. Do programu w 1993 roku dołączyły miasta polskie. Rok 2026 przyniesie zakończenie prac nad zeszytem warszawskim.
W dyskusji o tym zeszycie uczestniczyć będą Autorki i Autorzy części książkowej oraz atlasowych map – osoby reprezentujące Muzeum Warszawy, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – historycy, geografowie i kartografowie:
dr. hab. Aleksander Łupienko, prof. IH PAN – historyk, profesor w Zakładzie Historii Idei i Dziejów Inteligencji w XIX i XX w. w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk. Specjalizuje się w historii kulturowej dziewiętnastowiecznych miast Europy Środkowej i Środkowo-Wschodniej – szczególnie Warszawy i Lwowa, przemianach przestrzeni publicznej i prywatnej, miejskich kulturach pamięci, dziejach ruchu konserwacji zabytków oraz ruchu higienicznego. Autor m.in. książek pt. Przestrzeń publiczna Warszawy w pierwszej połowie XIX wieku (2012, rozszerzona wersja angielska z 2020 r. pt. Order in the Streets. The Political History of Warsaw’s Public Space in the First Half of the 19th Century), Kamienice czynszowe Warszawy 1864‒1914 (2015, Nagroda „Klio” oraz wyróżnienie w Konkursie Varsavianistycznym im. Hanny Szwankowskiej), W stronę systemu. Infrastruktura techniczna dziewiętnastowieczego miasta na przykładzie Galicji (2021). Redaktor tomów pt. Forging Architectural Tradition. National Narratives, Monument Preservation and Architectural Work in the Nineteenth-Century (2022) oraz Urban Communities and Memories in East-Central Europe in the Modern Age (2024). Organizator cyklu konferencji poświęconych miastu XIX w. „Architektura w mieście, architektura dla miasta”. Popularyzator ewangelickiego dziedzictwa Warszawy. Współredaktor zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
dr Michał Słomski – historyk, adiunkt w Zakładzie Atlasu Historycznego Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. W latach 2022–2023 członek Varsavianistycznego Zespołu Badawczego w tymże Instytucie, od 2024 r. uczestnik prac Mazowieckiego Zespołu Badawczego. Jego badawcze związki z Warszawą dotyczą głównie rozwoju struktur miejskich na prawym brzegu warszawskiej Wisły (Skaryszew, Praga, Golędzinów), choć i rozwój przestrzenny obu Warszaw (Starej i Nowej) i ich przedmieść w epoce przedrozbiorowej znajduje się w obszarze jego zainteresowań. Współautor zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
dr Katarzyna Słomska-Przech – doktor nauk społecznych, adiunktka w Zakładzie Atlasu Historycznego w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. W latach 2022–2023 członkini Varsavianistycznego Zespołu Badawczego w tymże Instytucie. Specjalizuje się w kartografii i geografii historycznej, a także historii kartografii i badaniach użyteczności map. W zakresie jej zainteresowań badawczych szczególne miejsce zajmują dawne mapy i plany Warszawy, zwłaszcza mapy Lidleyów (publikacja w „Studia Geohistorica” Lindleys’ Map of Warsaw (1 : 2,500) as a tool for understanding the urban space preservation). Współautorka zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
dr Katarzyna Wagner – historyczka, dyrektorka Muzeum Warszawy, adiunktka w Zakładzie Historii Nowożytnej Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, kierowniczka studiów zaocznych i podyplomowych przy WH UW, członkini Zarządu Głównego Stowarzyszenia Muzealników Polskich, prezeska Oddziału Mazowieckiego SMP. Kuratorka w Muzeum Warszawy (2010–2018), pełnomocniczka, a następnie zastępczyni dyrektora ds. naukowych Muzeum Narodowego w Warszawie (2018–2020). Jej zainteresowania badawcze to nowożytne dzieje miast (a zwłaszcza Warszawy), grabieże w XVI–XVIII w., historia muzealnictwa, stosunki polsko-szwedzkie. Współautorka zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
dr inż. Karolina Maja Wereszczyńska – warszawianka, geoinformatyczka, kartografka, varsavianistka-amatorka. Absolwentka gospodarki przestrzennej na Politechnice Warszawskiej i geografii na Uniwersytecie Warszawskim. Adiunkt w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Redaktorka kartograficzna i współautorka zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
dr Paweł E. Weszpiński – geograf i kartograf, kustosz dyplomowany Muzeum Warszawy (kurator Gabinetu Planów i Map Warszawy, przewodniczący Kolegium Programowego Muzeum Warszawy). Wykładowca na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego i na Wydziale Historii UW, współpracownik Centrum Badań nad Kulturą Warszawy UW. Członek Zespołu Historii Kartografii Instytutu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk, Komisji Geografii Historycznej Towarzystwa Miłośników Historii, Komisji Historycznej Towarzystwa Przyjaciół Warszawy. Członek Zespołu Nazewnictwa Miejskiego (m.st. Warszawy). Badacz historii kartografii warszawskiej i geografii historycznej Warszawy (zwłaszcza w kontekstach nazewniczych). Pomysłodawca i redaktor serii oraz współautor każdego z tomów monografii dawnych planów Warszawy, wydawanej przez Muzeum Warszawy, a także artykułów z zakresu historii kartografii warszawskiej. Autor map historycznych Warszawy. Współautor i współredaktor zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
dr Krzysztof Zwierz – historyk, zajmuje się dziejami Warszawy, ze szczególnym upodobaniem do XVI i XVII stulecia oraz napływu do miasta „nowych warszawiaków”. W pracy doktorskiej badał problematykę zwoływanych do Warszawy sejmów i wpływu tego zjawiska na rozwój miasta (1570–1655). Od 2008 r. pracuje w Muzeum Historycznym m.st. Warszawy. Jest autorem merytorycznym Gabinetu Syren Warszawskich na wystawie głównej Muzeum oraz historycznej wystawy stałej w warszawskim Barbakanie. W latach 2018–2019 redaktor naczelny „Almanachu Warszawy” – varsavianistycznego historyczno-muzealniczego rocznika naukowego. Wykładowca na podyplomowych studiach varsavianistycznych Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Mieszkaniec Kamionka. Współautor zeszytu Warszawa Atlasu Historycznego Miast Polskich.
Prowadzącymi Seminarium są niezmiennie dr Paweł E. Weszpiński
(Muzeum Warszawy) – tym razem w podwójnej roli moderatora i eksperta – oraz dr hab. Mikołaj Madurowicz
Muzeum Warszawy, Sala Kinowa
Rynek Starego Miasta 42, Warszawa
(wejście przez drewnianą bramę od ulicy Nowomiejskiej)
(źródło: Muzeum Warszawy)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.