„Ruch Wydawniczy w Liczbach” – rok 2025

Ukazał się 81. tom rocznika „Ruch wydawniczy w liczbach” przedstawiający dane o tytułach książkowych opublikowanych w Polsce w roku 2025. Podstawę prezentowanych obliczeń stanowią egzemplarze obowiązkowe książek przekazywane przez wydawców do Biblioteki Narodowej.

Publikujemy wybrane fragmenty Raportu.

W 2025 roku do Narodowej Książnicy wpłynęło 31 595 tytułów książek – o niemal 1000 pozycji więcej niż rok wcześniej.

Wzrost ten nie powstał na skutek równomiernego poszerzania się całej produkcji wydawniczej. Liczebność niektórych kategorii książek uległa zmniejszeniu i były to te kategorie, w przypadku których już od dłuższego czasu obserwujemy konsekwentny trend spadkowy. Należą do nich książki naukowe i fachowe oraz podręczniki szkolne.

Udział książek literackich w produkcji wydawniczej od wielu lat konsekwentnie rośnie. W roku 2013 stanowiły one 22% całego zbioru, w 2021 – 30%, a w 2023 – 38%. W 2024 roku było to 36%, czyli o 2 p.p. mniej. Okazało się jednak, że było to raczej chwilowe wahnięcie niż zwiastun odwrócenia trendu, bo w 2025 roku książki literackie okazały się znów stanowić 38% wszystkich przesłanych do Biblioteki Narodowej tytułów.

Proporcje książek nieliterackich w roku 2025 pozostały z kolei niemal identyczne, jak rok wcześniej. Po 7% całej produkcji wydawniczej stanowiły pozycje historyczne i religijne, po 5% – tytuły z zakresu prawa, administracji i opieki społecznej oraz z dziedziny sztuk plastycznych. Po 4% zbioru zajmowały książki z kategorii „ekonomia i polityka”, „filozofia i psychologia” oraz odnoszące się do nauk medycznych. Po 3% tworzyły publikacje dotyczące edukacji oraz inżynierii, techniki, przemysłu, handlu i rzemiosła.

Znacznie wzbogaciła się również oferta książek poradnikowych, przy czym w obrębie tego zbioru coraz bardziej kluczowe miejsce zajmują poradniki psychologiczne.

W 2025 roku do narodowej książnicy przesłano 3027 tytułów książek zaliczonych do kategorii literatura piękna. Jest to o 350 tytułów więcej niż w 2024 roku i zarazem jest to rekordowa liczba tego rodzaju publikacji; 58 proc. stanowiły tomiki poetyckie, a 29 proc. – proza.

W roku 2025 wzrosła znacząco liczba publikacji należących do literatury o wysokich ambicjach artystycznych, w tym zwłaszcza ambitnej prozy. Wygląda więc na to, że wydawcy coraz śmielej publikują książki przeznaczone dla bardziej wymagającego odbiorcy. Wśród publikacji książkowych z zakresu literatury popularnej szczególnie poszerzyła się w 2025 roku oferta powieści sensacyjno-kryminalnych i fantastycznych. Obserwujemy także przewagę polskich pisarzy wśród autorów książek tego typu.

Poezja zajmowała, podobnie jak w poprzednich latach, najwięcej miejsca w zbiorze książek literackich. W ostatniej dekadzie mieliśmy do czynienia najpierw ze wzrostem liczby publikowanych w Polsce tomów wierszy (z 1486 tomików w roku 2014, do 2094 w 2019), a następnie pewnym jej spadkiem zapoczątkowanym w pierwszym roku pandemii (1825 – w 2020 roku, 1685 – w 2022). Obecnie można uznać, że zainteresowanie publikowaniem poezji znów nieco przybiera na sile. W roku 2025 naliczyliśmy 1743 tomy poezji, nieco więcej niż rok wcześniej (1704) i dwa lata wcześniej (1690).

Charakterystyczną cechą tej części otrzymywanych przez Bibliotekę Narodową tytułów książkowych jest duży udział tekstów publikowanych w ramach self-publishingu (w roku 2025 w przypadku 16 proc. tomików poetyckich w miejscu wydawcy pojawiają się wydawnictwa typu vanity press, w 10 proc. – sami autorzy, w 4 proc. – drukarnie oferujące druk na zamówienie) lub za pośrednictwem instytucji publicznych (biblioteki, muzea, ośrodki kultury, samorząd lokalny), stowarzyszeń i fundacji. Te ostatnie wydały 23 proc. książek poetyckich w 2025 roku.

Znaczna część publikacji tego typu funkcjonuje więc poza komercyjnym rynkiem książki i wiele jest tu twórczości amatorskiej.

A oto analizy wybranych grup tematycznych

Publikacje naukowe
W roku 2025 odnotowano 6516 książek naukowych, o 360 tytułów mniej niż rok wcześniej i o 490 mniej niż w 2023 roku. Jest to kontynuacja tendencji spadkowej, z którą mamy do czynienia już od niemal 15 lat, przy czym o ile spadek w roku 2024 był bardzo skromny, o tyle w roku 2025 powróciliśmy do szybszego tempa ubywania publikowanych corocznie tytułów książek naukowych.

Książki popularnonaukowe
W roku 2025 wydawcy przesłali do Biblioteki Narodowej 1712 tytułów książek popularnonaukowych. Jest to o 65 pozycji więcej niż w 2024 roku, wciąż mniej jednak niż w latach poprzednich. Na razie można ostrożnie powiedzieć, że w przypadku tej kategorii przerwany został obserwowany od roku 2018 trend spadkowy. Wśród książek popularnonaukowych w 2025 roku, podobnie jak w latach poprzednich, najwięcej miejsca (38%) zajęły pozycje o tematyce historycznej, a wśród nich na szczególną uwagę zasługują tytuły dotyczące historii lokalnej (prezentujące wydarzenia historyczne z punktu widzenia określonego regionu, miejscowości, społeczności czy rodziny). Książki takie tworzyły 41% wszystkich historycznych tytułów popularnonaukowych. Wśród budzących wyjątkowe zainteresowanie okresów historycznych nadal wyróżnia się szczególnie czas II wojny światowej (21% wszystkich popularnonaukowych książek historycznych).

Literatura faktu
W 2025 roku do Biblioteki Narodowej przesłano 2090 tytułów książek zaliczanych do literatury faktu, o ponad 200 pozycji więcej niż w roku 2024, choć wciąż mniej niż w latach 2021–2023 (wtedy od 2178 do 2284 tytułów). Literatura faktu nie osiągnęła więc takiej liczebności jak w poprzednich latach, zważywszy jednak, że w wielu krajach w 2025 roku udział książek tego typu w sprzedaży okazał się raczej skromny, można uznać, że jest to i tak wynik stosunkowo wysoki. Gatunki tekstów składających się na literaturę faktu, to w roku 2025 przede wszystkim autobiografie, pamiętniki i wspomnienia (31%), a także reportaże (18%), biografie (17%), teksty publicystyczne (16%), wywiady (10%) oraz dzienniki (2%) i listy (1%). Są to proporcje zbliżone do tych, jakie odnotowywaliśmy w poprzednich latach.

Publikacje poradnikowe
W tej kategorii znalazły się książki poradnikowe o różnej tematyce, skierowane do osób niebędących ekspertami w danej dziedzinie i niewykonujących zawodu z nią związanego. Należą tu także poradniki turystyczne i książki kucharskie. W roku 2025 Biblioteka Narodowa otrzymała 2191 tytułów książek o charakterze poradnikowym, o 278 więcej niż w 2024 roku, a o 100 mniej niż w 2023. Najwięcej, bo aż 1/4 całego zbioru, stanowiły poradniki o tematyce psychologicznej (nieco więcej niż w roku 2024 – 22% i 2023 – 23%). Przewodniki krajoznawcze stanowiły 19% wszystkich poradników z 2025 roku (o 2 p.p. mniej niż w latach 2023–2024 i o 2 p.p. więcej niż w 2022). Nieco większy jest wśród nich udział (56%) książek przeznaczonych dla osób podróżujących po Polsce niż dla wybierających się za granicę (44%). Poradniki medyczne stanowiły 15% książek poradnikowych, książki dotyczące gospodarstwa domowego – 8%.

Publikacje eseistyczne
Książki zaliczane do kategorii eseistyki, a zarazem krytyki literackiej i artystycznej, to publikacje, których celem jest przede wszystkim przedstawienie własnej, autorskiej interpretacji rozmaitych zjawisk związanych z kulturą, sztuką, literaturą, życiem społecznym. Inaczej niż w przypadku literatury dokumentalnej, autorzy nie koncentrują się na opowiadaniu o osobistych przeżyciach, doświadczeniach czy wydarzeniach z własnego życia. W roku 2025 odnotowano 199 tytułów książek eseistycznych, jakie wpłynęły do Narodowej Książnicy. Jest to liczba stosunkowo wysoka, wyższa niż w roku 2024 (wtedy 174) i 2023 (165). Więcej było ich tylko w 2021 roku (213 tytułów). W 2025 roku 29% zbioru publikacji eseistycznych stanowiły książki o tematyce literackiej, a 22% – filozoficznej lub psychologicznej. W stosunku do roku 2024 – udział tych pierwszych zmalał (wtedy 45%), a drugich wzrósł (wtedy 16%). 10% książek eseistycznych poświęcono w roku 2025 sztukom plastycznym, 8% – zagadnieniom społecznym, 6% – historii, 4% – muzyce, teatrowi, widowiskom i filmowi.

Publikacje religijne
Za publikacje religijne uważa się utwory związane funkcjonalnie z praktykami religijnymi. W roku 2025 przekazano do Biblioteki Narodowej 1755 książek religijnych, o ponad 100 więcej niż w roku 2024, ale mniej niż w latach poprzednich (w latach 20202023 między 1800 a 1900, a między 2014 a 2018 rokiem powyżej 2000). Nie ma więc kontynuacji trendu spadkowego, ale też liczona w tytułach produkcja wydawnicza w przypadku tej kategorii dość daleka jest od poziomu, jaki osiągała jeszcze kilka lat temu.

Albumy i książki artystyczne
W roku 2025 do Biblioteki Narodowej przesłano 1214 albumów i książek artystycznych, nieco mniej niż w ostatnich latach (1293 – w 2024 roku, 1298 – w 2023), jest to jednak stosunkowo niewielka zmiana.

Podręczniki szkolne i materiały edukacyjne
W dziale tym znajdują się wszystkie publikacje podręcznikowe dopuszczone do użytku szkolnego w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych wpisane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do wykazu podręczników (z wyjątkiem podręczników do nauki języków obcych), a także wszelkiego rodzaju publikacje pomocnicze przeznaczone dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych, stanowiące uzupełnienie dla podręczników. W roku 2025 do Biblioteki Narodowej przesłano 665 książek zaliczanych do materiałów dydaktycznych, mniej niż w roku 2024 (wtedy 724) i w 2023 (wtedy 816).

Publikacje literackie
Liczba książek literackich wyniosła w 2025 roku 12 133 tytuły. Nie osiągnęła rekordowej wielkości z roku 2023, jednak wzrosła w stosunku do 2024 roku, można więc uznać, że mamy do czynienia z dalszym ciągiem tendencji wzrostowej, którą w przypadku tej kategorii obserwujemy już od dwóch dekad. Oferta literacka wciąż rośnie, który to wzrost napędzany jest zapewne zarówno staraniami komercyjnych wydawców o zapewnienie czytelnikom coraz bogatszego wyboru, jak i rozwijającą się działalnością self-publisherów. Proporcje różnych odmian książek literackich w roku 2025 w stosunku do dwóch poprzednich roczników zmieniły się nieznacznie na korzyść literatury pięknej (która osiągnęła wielkość równo 1/4 całego zbioru książek literackich, wzrost o 4 p.p. w stosunku do roku 2023) oraz w mniejszym stopniu – literatury fantastycznej i sensacyjno-kryminalnej (które tworzyły odpowiednio 9% i 7% tytułów literackich, przy czym udział pierwszej wzrósł o 1 p.p. w stosunku do 2023, a drugiej o 1 p.p. w stosunku do 2024). Zwiększył się także nieznacznie udział książek dla dzieci (23%, o 1 p.p. więcej niż w latach 2023–2024). Zmiany te dokonały się kosztem najbogatszej w tytuły kategorii literatury popularnej, czyli literatury romansowo-obyczajowej (19%, o 2 p.p. mniej niż w latach 2023–2024). Zmalał także o 1 p.p. w stosunku do roku 2024 udział literatury dla młodzieży (4%). Komiksy stanowiły 13% całego zbioru książek literackich, podobnie jak w roku 2024 i o 3 p.p. mniej niż w 2023.

Literatura romansowo-obyczajowa
Przez literaturę popularną romansowo-obyczajową rozumiemy publikacje, w których uwaga skoncentrowana jest na emocjach bohaterów, ich wzajemnych relacjach, ale i otoczeniu społecznym. Wydarzenia fabularne opierają się na doświadczeniach ze sfery codzienności, wpisanych w normalny tok życia (przyjaźnie, miłości, śluby, narodziny dzieci, praca, choroby). Do tej kategorii należą przede wszystkim romanse, ale także niezbyt ambitne powieści obyczajowe, które koncentrują się na takich tematach, jak życie rodzinne (np. Wojna domowa Miry Michałowskiej) czy praca (np. Diabeł ubiera się u Prady Lauren Weisberger), oraz książki o poważniejszych problemach, ale niewysokiej wartości artystycznej (np. Weronika postanawia umrzeć Paula Coelho). Do tego typu literatury należy zaliczyć także romanse historyczne i lekkie obyczajowe powieści historyczne.
Liczba publikowanych co roku książek należących do literatury romansowo-obyczajowej jest znaczna. W roku 2025 było ich 2343 i nie był to najwyższy z dotąd odnotowanych wyników (w roku 2023 – aż 2715). W stosunku do 2024 roku odnotowaliśmy niewielki wzrost – o 43 tytuły. Wśród ukazujących się co roku powieści romansowo-obyczajowych rośnie udział literatury polskiej. W roku 2025 stanowiła 73% wszystkich utworów tego typu (więcej o 3 p.p. niż w roku 2024 i o 5 p.p. niż w 2023).

Literatura sensacyjno-kryminalna
W 2025 roku odnotowano w Bibliotece Narodowej 1020 tytułów książek kryminalnych, o niecałe 100 tytułów więcej niż w roku 2024. Nie jest to wynik rekordowy (w roku 2023 – 1115 tytułów), ale bardzo wysoki.

Literatura fantastyczna
Nazwą „literatura fantastyczna” określamy utwory fabularne, w których świecie przedstawionym znajdują się zjawiska, przedmioty, postaci czy wydarzenia, które nie mogłyby zaistnieć w rzeczywistości, bo są niezgodne z prawami natury (ten warunek spełniają dwa najpopularniejsze obecnie gatunki fantastyki: horror i fantasy) albo takie, które wprawdzie mogłyby zaistnieć w przeszłości, ale powszechnie wiadomo, że nie zaistniały (przykładem są alternatywne wizje historii) lub też takie, które do tej pory nie miały miejsca i obecnie pozostają nierealne, lecz potencjalnie mogłyby wydarzyć się w przyszłości (przede wszystkim utwory science fiction). W roku 2025 do Biblioteki Narodowej przesłano 873 tytuły książek fantastycznych. Była to liczba rekordowa – wyższa o 112 tytułów niż w roku 2024 i o 143 niż w 2023 roku. Od roku 2020 mamy w przypadku tej kategorii do czynienia z wyraźnym przyrostem Wykres 4.23. Liczba tytułów książek należących do literatury fantastycznej w latach 2013–2025 45 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 100 200 300 400 500 600 700 800 900 rocznej produkcji wydawniczej. W tym czasie liczba publikowanych co roku tytułów tego rodzaju się podwoiła. Wzrost ich liczby w 2025 roku zawdzięczamy zwłaszcza rozwojowi polskiej literatury fantastycznej. Polscy pisarze byli autorami 58% tytułów tego rodzaju (wzrost o 11 p.p. od roku 2024).

Literatura dla młodzieży
Do kategorii „literatura dla młodzieży” zaliczamy jedynie przeznaczone dla nastolatków teksty literackie. Książki popularnonaukowe dla tej grupy wiekowej włączone zostały do pozostałych publikacji popularnonaukowych. Należy podkreślić, że do omawianej kategorii należą wszystkie utwory, które aktualnie postrzegane są jako interesujące przede wszystkim dla niedorosłych odbiorców, czyli zarówno takie, które z założenia przeznaczone były dla młodych czytelników, jak i takie, które powstały raczej z myślą o czytelnikach dorosłych, ale w praktyce przyciągnęły lub po pewnym czasie zaczęły przyciągać przede wszystkim młodą publiczność, co spowodowało nadanie im etykiety literatury młodzieżowej przez czytelników, a także przez wydawców oraz księgarzy i bibliotekarzy.
W roku 2025 odnotowano 509 tytułów przeznaczonych dla młodzieży, niemal tyle samo co w roku 2024 (wtedy 519) i nieco mniej niż w 2023 roku (548). Trzeba jednak zaznaczyć, że w latach 2023–2025 zbiór książek dla młodzieży okazał się znacznie wyższy niż w latach poprzednich, więc wynik z 2025 roku wciąż jest powyżej średniej dla ostatniej dekady.

Książki dla dzieci
W 2025 roku Biblioteka Narodowa otrzymała 3132 tytuły książek przeznaczonych dla dzieci. Było to więcej niż w roku 2024 (wtedy 2829), ale mniej niż w 2022 (3380) i 2023 (3301). W przypadku tej kategorii zdarzają się z roku na rok zarówno znaczne spadki, jak i znaczące wzrosty liczby tytułów, ogólny trend jest jednak raczej wzrostowy. Liczby publikowanych rocznie książek dla dzieci są wyższe w trzeciej niż w drugiej dekadzie XXI wieku. Rośnie także ich udział w przychodach całego polskiego rynku książki (z 8,4% w roku 2016, do 25,2% w 2025), choć wzrost w ostatnich dwóch latach był nieduży (o 0,6 p.p. w 2023 roku, o 0,2 p.p. w 2024).

Komiksy
W roku 2025 Biblioteka Narodowa otrzymała 1579 komiksów, o 90 tytułów więcej niż w 2024 roku, choć wciąż mniej niż w rekordowym roku 2023, kiedy to do Narodowej Książnicy przesłano aż 1993 komiksy. Można przypomnieć, że w roku 2013 do Biblioteki Narodowej przekazano tylko 83 komiksy.

Zapoznaj się z całym Raportem…

(źródło: BN)