Program Ratownicy Czytelnictwa, organizowany przez Fundację Powszechnego Czytania, wypływa na szerokie wody! 17 września startuje 6. edycja ogólnopolskiego programu, do którego dołączyć mogą przedstawiciele szkół, przedszkoli, bibliotek oraz rodzice i popularyzatorzy czytelnictwa (wolontariusze i praktykanci). W ubiegłym roku zaangażowano w czytanie ponad 100 tysięcy osób. W roku szkolnym 2026/2027 inicjatywa działa pod hasłem „Czytanie na fali” – z nowymi materiałami ekspertów i naciskiem na budowanie mostów międzypokoleniowych.
Ratownik Czytelnictwa, czyli kto? Pod nazwą Ratowników Czytelnictwa kryje się ogólnopolska, liderska społeczność nauczycieli różnych przedmiotów, bibliotekarzy i edukatorów. To pasjonaci, którzy w swoich środowiskach zdejmują z czytania piętno przymusu i pokazują dzieciom, że sięganie po książkę może być przyjemnością. Upowszechniają czytanie jako kompetencję prefundamentalną – podstawę rozwoju językowego, krytycznego myślenia oraz edukacji psychologiczno-pedagogicznej dzieci i młodzieży. Misją programu jest wzmacnianie tych liderów poprzez bezpłatne webinary merytoryczne, gotowe pakiety materiałów edukacyjnych oraz wsparcie eksperckie i oddolną wymianę doświadczeń w mediach społecznościowych.
W praktyce reprezentanci placówek zgłaszają swój udział w programie, a następnie inicjują działania dopasowane do własnych potrzeb: od wydarzeń skierowanych bezpośrednio do dzieci i młodzieży, przez spotkania angażujące rodziców oraz seniorów, aż po inicjatywy podnoszące kompetencje kadry pedagogicznej i współpracę z lokalnymi instytucjami kultury.
Tak szerokie podejście bezpośrednio odpowiada na wyzwania polskiej szkoły i współczesności w ogóle:
Działania Ratowników Czytelnictwa doskonale wpisują się w najnowsze zmiany w podstawie programowej. Od września szkoły stają przed zadaniem wdrażania holistycznej strategii wspierania kompetencji językowych, która powinna być realizowana wspólnie w całej placówce i na każdym przedmiocie. Czytanie przestaje być domeną wyłącznie języka polskiego, a staje się kompetencją przekrojową – niezbędnym narzędziem operowania wiedzą. Dlatego jeszcze mocniej zapraszamy do programu nauczycieli nie tylko polonistów i edukacji wczesnoszkolnej, ale także przedmiotów przyrodniczych aż po wychowanie fizyczne, a także wszystkich, którzy pracują z dziećmi i młodzieżą – podkreśla Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania.
Na fali sukcesów poprzednich edycji
W poprzedniej edycji w ubiegłym roku szkolnym Ratownicy Czytelnictwa dotarli do ponad 100 000 osób. W świat literatury udało się wciągnąć niemal 83,5 tysiąca dzieci, zrealizować blisko 6,9 tysiąca oddolnych akcji oraz zaangażować 8,7 tysiąca rodziców.
Uczestnicy programu wykazali się pomysłowością – organizowali bale literackie, gry terenowe, escape roomy, kiermasze czy nawet spektakle teatralne. Najciekawsze z tych inicjatyw będą sukcesywnie zasilać ogólnodostępny Bank Pomysłów. Zwieńczeniem ubiegłorocznych działań stały się także publikacje i wyróżnienia:
– Praktyczny poradnik: Członkinie Koła Naukowego Pedagogiki Dziecka UAM w Poznaniu opracowały e-book „Ratownicy Czytelnictwa w praktyce” – zbiór gotowych scenariuszy lekcji i zabaw dla edukatorów oraz rodziców (6 autorek, 6 książek, 6 scenariuszy i mnóstwo inspiracji).
– Sukces patronacki: Projekt „Czyta babcia, czyta dziadek, czyta każdy mały szkrabek” Bibliostacji Czerwonka (SP im. Mazurka Dąbrowskiego w Czerwonce), objęty patronatem Ratowników Czytelnictwa, zdobył wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie „Zwyrtała 2026” podczas Międzynarodowego Festiwalu Literatury Dziecięcej w Rabce-Zdroju, łącząc aż 38 placówek.
Fala zmian: co nowego w 6. edycji?
Szóstą odsłonę programu otwiera zaktualizowana broszura „Czytająca szkoła”, stanowiąca merytoryczny manifest funkcjowania książki w placówkach edukacyjnych. Jej autorzy przypominają, że kluczem do sukcesu jest kojarzenie czytania z przyjemnością – szkoła musi tworzyć przestrzeń rozwoju zarówno dla dzieci, które już czytają płynnie, jak i dla tych, którym w domu nikt nie czytał.
Tegoroczne wydanie wzbogacono o rozdział autorstwa Anety Korycińskiej, znanej w sieci jako „Baba od polskiego”. Ekspertka zwraca uwagę na to, jak ważne jest dawanie czytelniczego przykładu przez całą społeczność szkolną:
– Uczeń szybciej uwierzy, że czytanie ma sens, gdy zobaczy nauczyciela czy rodzica, który czyta, przynosi książki, opowiada o nich, raduje się tym, że pozna kolejną przygodę i przyzna, że nie każda lektura zostaje z nim na zawsze, ale każda może stać się początkiem rozmowy.
Nowy rok to także poszerzenie horyzontów programu:
– Seniorzy: W 6. edycji zadebiutował nowy obszar działań. Organizatorzy zachęcają placówki, wolontariuszy oraz praktykantów do inicjatyw łączących pokolenia – czerpania z doświadczeń i czasu seniorów, by wspólnie budować nawyk czytania u najmłodszych.
– Rodzice: Choć filarem akcji pozostają szkoły, przedszkola i biblioteki, tegoroczna edycja kładzie jeszcze większy akcent na środowisko domowe. W poprzedniej edycji zaangażowanie rodziców wzrosło niemal o 100%, co potwierdza, że trwałe nawyki rodzą się przy współpracy szkoły z domem.
Do grona patronów medialnych programu dołącza Ładne Bebe – magazyn i platforma dla współczesnych rodziców, które wspierają świadome rodzicielstwo i pokazują, że czytanie od najmłodszych lat może być ważną częścią codzienności całej rodziny.
Czytanie to jedna z tych rzeczy, które możemy dać dzieciom na całe życie. Dlatego bardzo cieszymy się, że możemy dołączyć do działań Fundacji Powszechnego Czytania i wspólnie zachęcać rodziców do sięgania po książki razem z dziećmi – mówi Daga Suchorabska, Brand Managerka Ładne Bebe.
Morze inspiracji i merytorycznego wsparcia
Dołączenie do projektu Ratownicy Czytelnictwa jest bezpłatne. Uczestnicy 6. edycji otrzymują:
– dostęp do darmowych materiałów metodycznych, scenariuszy i publikacji edukacyjnych,
– udział w webinarach i spotkaniach z ekspertami,
– dostęp do aktywnej społeczności edukatorów i liderów na Facebooku,
– cykliczny newsletter pełen inspiracji oraz szansę na nagrody w konkursach dotyczących najciekawszych inicjatyw czytelniczych.
– certyfikaty udziału w programie po zakończeniu działań.
Merytorycznym wsparciem oraz ambasadorami programu są uznani edukatorzy i eksperci: Jolanta Okuniewska, Aneta Korycińska („Baba od polskiego”), Przemysław Staroń oraz Justyna Gajdziszewska („Polonistka się znalazła”). Lista nazwisk i partnerów wspierających akcję będzie stale powiększać się w trakcie trwania edycji.
Jak dołączyć do programu?
Rekrutacja do 6. edycji startuje 21 września 2026 r. Formularz rejestracyjny.
Organizator: Fundacja Powszechnego Czytania
Patronat honorowy: Biblioteka Narodowa
Patroni programu: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Polska Sekcja IBBY, Nowa Era, Wolters Kluwer
Patroni medialni: TVP ABC, Czas Dzieci, Świerszczyk, RYMS. Magazyn o literaturze dla dzieci i młodzieży, Dyrektor Szkoły, Ładne Bebe.
(info i grafika: FPC)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.