Decyzją jury laureatem Nagrody im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Orfeusz za najlepszy tom poetycki roku 2025 został Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki za tom Przeszłość zagarnia swoje piękne dzieci wydany przez wydawnictwo Znak. Orfeusza Mazurskiego za najlepszy tom wydany w Polsce północno-wschodniej (Warmia, Mazury, Podlasie) odebrała Mira Linga-Cielecka za tomik Żona poety opublikowany przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Olsztynie. Z okazji 15-lecia Nagrody jury zdecydowało także o przyznaniu Orfeusza Honorowego Adrianie Szymańskiej za całokształt twórczości poetyckiej i krytyczno literackiej.
Gala wręczenia nagród odbyła się 26 lipca, na plenerowej scenie przy Muzeum w Praniu. Wiersze finalistów wykonywali studenci kierunku aktorstwa Akademii Teatralnej im. Zelwerowicza w Warszawie pod kierunkiem Łukasza Borkowskiego w wirtuozowskiej oprawie muzycznej trio muzycznego: Łukasz Kuropaczewski – gitara, Maciej Frąckowiak – akordeon, Bartek Miler – perkusja. W finałowej piątce nominowanych znalazły się, oprócz Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego tomiki Anety Kamińskiej (Pokój z widokiem na wojnę 3)Krzysztofa Kuczkowskiego (Głosolalia), Macieja Papierskiego (Halkionia), Tomasza Pietrzaka (Bery z dzielni).
W laudacji na cześć laureata Jarosław Ławski wyznał: (…) poezja osiąga szczyt tam, gdzie sama przekracza swe granice. Nie wiem, w jakim punkcie mapy Tkaczyszyn-Dycki przekracza granice poezji, tym samym osiągając jej szczyt i kres. Wiem, że jest to miejsce inne niż to, które znałem: niepokojące, niebezpieczne, lecz dziwne i piękne.
Nagrodę wraz z przewodniczącym jury wręczał wiceminister kultury Maciej Wróbel, który dziękując poetom podkreślił, że „dbałość o słowo w świecie algorytmizacji, cyfryzacji, braku uważności, jest niezwykle ważna”.
W laudacji o tomiku Miry Lingi-Cieleckiej, laureatki Orfeusza Mazurskiego, Bronisław Maj napisał: (…) Uważna i czuła Żona Poety potrafi – niekiedy ironicznie i mocno autoironicznie – zapisać i ocalić swój i nasz – każdego z nas – świat; nasz czas, los, przeszłość i nadzieje. A czyni to świetnym poetyckim językiem: od lirycznego „wyznania” po ascetyczny aforyzm.
Nagrodę Orfeusza Honorowego odbierała w imieniu laureatki Anna Piwkowska.
O twórczości laureatki jurorka Agnieszka Czajkowska powiedziała m.in.: W debiutanckim tomie Nieba codzienności Adriana Szymańska tworzy akt narodzin swej poezji. Jej źródłem okazuje się miłość – mistyczna, ale i ziemska, czuła, zmysłowa, skierowana do ludzi i świata. Kolejne utwory, pisane przez niemal sześćdziesiąt lat, poświadczają trwanie w pełnym zachwytu uniesieniu, i potwierdzają wyrazistą świadomość poetycką autorki Epilogu z gwiazdą. Twórczość jest dla niej uważnym spojrzeniem na świat i „sekretną pracą w labiryncie umysłu”, a jej celem – poznanie i, ostatecznie, akt wiary.
Tegoroczne nagrody przyznało jury w składzie: prof. Jarosław Ławski (przewodniczący), Agnieszka Czajkowska, Marzanna Bogumiła Kielar, Bronisław Maj, Marek Zagańczyk,
Nagroda ORFEUSZA to 40 tys. zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz statuetka autorstwa Jana Strumiłły, laureatka ORFEUSZA Mazurskiego otrzymała 13 tys. zł a laureatka Orfeusza Honorowego 4 tys. zł.
Dzięki współpracy z Akademią Teatralną w Warszawie poezja autorów nominowanych do nagrody była podstawą jednego semestru zajęć fakultatywnych na tej uczelni dla studentów I roku wydziału aktorstwo. Rozpoczął ją wykład Jarosława Ławskiego a zwieńczyły filmowe rejestracje dwudziestu jeden wierszy w wykonaniu studentów, które są publikowane w mediach społecznościowych muzeum i Akademii Teatralnej. Studenci nagrali także wersje audio, których emisja trwać będzie przez cały grudzień w warszawskim Radio dla Ciebie.
Laureatami poprzednich edycji nagrody byli Krzysztof Karasek, Jan Polkowski, Przemysław Dakowicz, Janusz Szuber, Jarosław Marek Rymkiewicz, Małgorzata Lebda, Joanna Kulmowa, Jarosław Mikołajewski, Piotr Mitzner, Andrzej Kopacki, Zbigniew Machej, Anna Piwkowska, Marzanna Bogumiła Kielar, Stanisław Kalina Jaglarz. Jest przyznawana za wybitne osiągnięcia współczesnej polskiej liryki – oryginalne, zachowujące bezpośredniość wyrazu, bezkompromisowe pod względem artystycznym.
Organizatorami nagrody są Muzeum K. I. Gałczyńskiego w Praniu i Stowarzyszenie Leśniczówka Pranie. Partnerzy: dwumiesięcznik literacki Topos, Radio dla Ciebie, Uniwersytet w Białymstoku, Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.
(info, fot. grafika: Muzeum K. I. Gałczyńskiego w Praniu)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.