A oto wykaz osób związanych w mniejszym lub większym stopniu z szeroko rozumianą książką, którzy w tym roku zostali uhonorowani Medalami „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Odznaczenie resortu kultury przyznawane jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej, a także za ochronę kultury i dziedzictwa narodowego.
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”:
Bogumiła Berdychowska – publicystka i dziennikarka, specjalizująca się w historii Ukrainy i stosunkach polsko-ukraińskich. W języku ukraińskim opublikowała eseje “Ukraina. Ludzie i Książki”, oraz rozmowy z ukraińskimi intelektualistami, “Bunt pokolenia” Bogumiła Berdychowska należy do rady Kolegium Europy Wschodniej i jest członkinią jury nagrody Joseph Kozdrowicki Literary Prize i nagrody Joseph Conrad Prize for Literature and Jerzy Giedroyci Competition for Young Ukrainian Scientists.
Sława Lisiecka – tłumaczka literatury niemieckojęzycznej i wydawczyni. Studiowała filologię germańską na Uniwersytecie Łódzkim. Od 1975 roku zaczęła zajmować się tłumaczeniem. Przełożyła ponad 130 pozycji, m.in. powieści Petera Härtlinga, Thomasa Bernharda, Christopha Ransmayra, Adolfa Muschga, Hermanna Hessego, Uwe Johnsona i Josepha Rotha. We współpracy ze Zdzisławem Jaskułą przełożyła „To rzekł Zaratustra” Friedricha Nietzschego. W 2010 roku w jej przekładzie wyszła „Korespondencja 1925-1975” Hannah Arendt z Martinem Heideggerem. W latach 90. prowadziła oficynę wydawniczą „Kanon”. W 2006 roku za przekład literatury austriackiej otrzymała Austriacką Nagrodę Państwową „Translatio”. W 2011 roku założyła wydawnictwo „Od Do”, wydające książki niskonakładowe. Członkini honorowa Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Laureatka licznych nagród translatorskich, w tym nagrody dla najlepszej polskiej tłumaczki literatury niemieckojęzycznej fundacji Kunststiftung Nordrhein-Westfalen (2012). W 2013 roku została odznaczona Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Prof. dr. hab. Roman Taborski – teatrolog o wybitnych dokonaniach w dziedzinie historii dramatu i teatru. Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Łódzkim. Debiutował w 1951 r. rozprawą o twórczości Słowackiego, następnie pracował w Państwowym Instytucie Wydawniczym, a od 1953 r. był związany z Instytutem Badań Literackich PAN. Od 1954 r. prowadził zajęcia na Uniwersytecie Warszawskim. Kierował Zespołem Historii Dramatu, Teatru i Filmu, a później Zespołem Teatrologii w Katedrze Kultury Polskiej UW. W 1975 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1987 r. – profesora zwyczajnego. Był m.in. prodziekanem Wydziału Polonistyki UW, dyrektorem Instytutu Literatury Polskiej, członkiem Senatu UW oraz wielu towarzystw naukowych i redakcji czasopism. W latach 1993-1997 kierował Stacją Naukową PAN w Wiedniu. Do jego najważniejszych osiągnięć naukowych należą znaczące opracowania z zakresu dziejów dramatu i teatru okresu Młodej Polski oraz edycje m.in. pism Stanisława Przybyszewskiego i Jana Augusta Kisielewskiego w serii Biblioteki Narodowej oraz współautorstwo podstawowej antologii „Polska myśl teatralna i filmowa” (1971). W 2002 r. przeszedł na emeryturę, kontynuując działalność naukową w Zakładzie Teatru i Widowisk w Instytucie Kultury Polskiej UW. Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1973) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1977).
Srebrny Medal:
Antoni Bartosz – mediewista i literaturoznawca. W latach 2008-2022 dyrektor Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie;
Andrzej Buck – bibliotekoznawca, literaturoznawca, dziennikarz, historyk i krytyk teatru oraz animator kultury, a także nauczyciel akademicki. Od 2010 roku pełni funkcję dyrektora Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.
Piotr Dobrołęcki – księgarz, wydawca i dziennikarz specjalizujący się w problematyce rynku książki. Redaktor naczelny „Magazynu Literackiego KSIĄŻKI” (od 2001 roku), zastępca redaktora naczelnego „Biblioteki Analiz” (w zespole od 2000 roku) i redaktor naczelny „Kwartalnika Literackiego Wyspa” (od 2010 roku). W 2026 roku obchodzi 80. rocznicę urodzin.
Filip Łobodziński – muzyk, tłumacz, dziennikarz i popularyzator kultury, znany m.in. z działalności w zespołach dylan.pl i Zespół Reprezentacyjny. Laureat od dekad przybliża polskim odbiorcom twórczość najwybitniejszych artystów światowej literatury i muzyki, a jego dorobek translatorski obejmuje ponad 40 publikacji.
Ewa Malinowska-Grupińska – tłumaczka, wydawczyni i redaktorka. Od 1983 do 2007 była redaktorką miesięcznika „Nowa Fantastyka”, w którym w latach 90. objęła kierownictwo działu zagranicznego. Od 1994 do 2007 związana z wydawnictwem Prószyński i S-ka. Przetłumaczyła z języka angielskiego ponad 20 książek. W latach 2003-2006 była prezesem Polskiej Izby Książki. Od 2007 prowadzi własne Wydawnictwo MG. Odznaczona Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007).
Jacek Nowiński – dyrektor Biblioteki im. Cypriana Kamila Norwida w Elblągu od 2003 roku. Historyk, archiwista. Jest członkiem rady do spraw zasobu narodowego, pełni funkcję eksperta ministerialnego w programach rządowych. Dzięki jego staraniom w 2016 roku Biblioteka Elbląska, decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymała status Biblioteki Naukowej, a zbiory zabytkowe elbląskiej książnicy zaliczone zostało do narodowego zasobu bibliotecznego. Znalazło się w nim 9022 woluminów: rękopisy, inkunabuły (spośród których 14 woluminów to jedyne egz. w Polsce) oraz stare druki (XVI-XVIII w.).
Brązowy Medal:
Prof. dr hab. Józef Banaszak – biolog (zoolog i ekolog) oraz pisarz. Autor „Dzienników”, w których opisuje środowisko przyrodników, głównie z Bydgoszczy, Poznania i Torunia. Wiceprezes Bydgosko-Toruńskiego Oddziału Związku Literatów Polskich.
Ryszard Długołęcki – lekarz, publicysta i tłumacz literatury pięknej oraz naukowej. W swoim dorobku ma m.in. przekłady dramatów Williama Shakespeare’a: „Hamlet” (2013), „Makbet” (2018), „Król Lear” (2019), „Ryszard III” (2020) i „Sen nocy letniej” (2022). Członek Bydgosko-Toruńskiego Oddziału Związku Literatów Polskich.
Wiesław Marcysiak – wykładowca akademicki, tłumacz literatury anglojęzycznej, poeta oraz pieśniarz. Autor ponad 90 przekładów twórców, takich jak: John Barth, Margaret Atwood, Thomas Berger, Meg Wolitzer, Lauren Groff i Rose Tremain. Członek Związku Literatów Polskich w Oddziale Bydgosko-Toruńskim.
Grażyna Wrońska – dziennikarka radiowa i regionalna popularyzatorka kultury, od ponad 60 lat związana z Radiem Poznań, gdzie była m.in. szefową Działu Kultury;
Polskie Wydawnictwo Muzyczne – z okazji 80-lecia istnienia oficyny. Polskie Wydawnictwo Muzyczne od momentu powstania w 1945 roku pełni rolę najważniejszego wydawcy nut, książek i opracowań muzykologicznych w Polsce, a także jednego z najbardziej rozpoznawalnych ambasadorów polskiej kultury muzycznej na świecie. Dzięki swojej działalności przyczyniło się do ocalenia i popularyzacji najcenniejszych dzieł polskiego dziedzictwa muzycznego. Oficyna jest wydawcą wszystkich dzieł Fryderyka Chopina, Mieczysława Karłowicza, Henryka Wieniawskiego, Karola Szymanowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego. Prowadzi także monumentalne edycje źródłowe obejmujące polską muzykę dawną i nową. Równocześnie konsekwentnie wspiera i promuje współczesnych polskich kompozytorów, umożliwiając im obecność w krajowym i światowym życiu muzycznym. PWM prowadzi własną wytwórnię fonograficzną ANAKLASIS. Jest także wydawcą magazynu „Ruch Muzyczny” – najstarszego i jedynego pisma poświęconego muzyce klasycznej, jazzowej i ludowej. Wydawnictwo realizuje ok. 300 publikacji różnego typu rocznie. Prowadzi również projekty popularyzatorskie i edukacyjne, w tym liczne inicjatywy skierowane do dzieci i młodzieży. Istotnym polem działalności PWM jest także współpraca z instytucjami muzycznymi i naukowymi w Polsce i za granicą. Prowadząc Dział Zbiorów Nutowych udostępnia polski repertuar zespołom orkiestrowym i operowym na wszystkich kontynentach. W ostatnich latach ogromne znaczenie w pracy Polskiego Wydawnictwa Muzycznego mają działania związane z digitalizacją zbiorów. PWM jest w trakcie realizacji trzeciego projektu pn. „Digitalizacja zasobów będących w posiadaniu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego”, realizowanego ze środków Unii Europejskiej. Dzięki tym przedsięwzięciom od zapomnienia uratowane zostały unikatowe wydania, rękopisy, fotografie i dokumenty. Powstała także Polska Biblioteka Muzyczna – ogólnodostępny cyfrowy zbiór, obejmujący tysiące partytur, materiałów nutowych, książek i opracowań, który stanowi bezcenne narzędzie badawcze, edukacyjne i artystyczne.
(źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.