Pierwszego dnia Targów Książki w Katowicach odbyła się uroczystość wręczenia Nagrody Homera. To nowa nagroda literacka, której celem jest wyróżnianie książek historycznych łączących wierność realiom epoki z wysokim poziomem literackim i sztuką opowiadania.
Nagroda została ustanowiona z inicjatywy Fundacji Historia i Kultura oraz spółki Projekt Książka.
– Zadanie okazało się trudne, ponieważ nie spodziewaliśmy się aż tak dużej liczby wartościowych publikacji. Otrzymaliśmy do oceny ponad 80 książek. To naprawdę dużo, biorąc pod uwagę, że konkurs obejmuje publikacje wydane w ciągu jednego roku. Można więc powiedzieć, że ten gatunek literacki, mocno związany z historią, ma się dobrze i znajduje swoich czytelników – mówił prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek, przewodniczący jury. – Najważniejszy problem, przed którym stanęliśmy, dotyczył relacji między fikcją literacką a prawdą historyczną. Zastanawialiśmy się, jak daleko można posunąć się w tworzeniu fikcji, aby nie utrudniała ona zrozumienia epoki i realiów historycznych. Zależało nam, by książki przedstawiały wiarygodny obraz przeszłości. Z drugiej strony wszyscy wiemy, jaką atrakcyjność dla czytelników mają monografie historyczne, a przecież głównym kryterium w naszym konkursie miała być również wartość literacka i atrakcyjność opowieści. Staraliśmy się więc połączyć te dwa elementy. Czy nam się udało? Mam nadzieję, że tak. Ostatecznie ocenią to czytelnicy. Mam nadzieję, że w przyszłym roku, kiedy Nagroda Homera zostanie przyznana po raz drugi, będzie już dla czytelników wskazówką, że nominowane i nagradzane książki reprezentują dobrą literaturę historyczną.
Nagrodę główną otrzymał Maciej Hen za książkę „Tratwa z pomarańczami” (Wydawnictwo Filtry).
– Ta książka jest dla mnie osobiście bardzo ważna, a jej napisanie wymagało ode mnie sporo wysiłku. Nie tyle pracy, ile przezwyciężenia samego siebie. Musiałem wyjść poza różne wewnętrzne, rodzinne i osobiste tabu. Cały pomysł na tę książkę polegał na pokazaniu tamtego świata z perspektywy dziecka, którym byłem. Chciałem, żeby książkę czytało się jak powieść, choć właściwie nie jest to powieść, lecz opowieść – opowieść z mojego życia – mówił laureat. I dodał: – Rzucam Państwu butelkę z wiadomością z mojej „Tratwy z pomarańczami”. Zobaczymy, jaką wiadomość odczyta ten, kto tę butelkę wyłowi, i na ile okaże się ona dla niego zrozumiała i wiarygodna. Moja tratwa nadal płynie. Cieszę się z tego i dziękuję za wiatr w żagle.
Wyróżnienie specjalne odebrała Natalia Legutko za powieść graficzną „To był najlepszy koniec świata” (Kultura Gniewu ). Wyróżnienie przyznano za oryginalne wykorzystanie języka komiksu do opowiadania o historii, umiejętne połączenie narracji literackiej z warstwą wizualną oraz wrażliwość artystyczną.
Wyróżniono także dwóch autorów: Magdę Leszczyńską za „Krosno losu” (Silver oficyna wydawnicza) oraz Wita Szostaka za „Suche strugi” (Wydawnictwo Powergraph)
Laureat nagrody głównej otrzymał czek w wysokości 15 tys. zł, medal i pamiątkowy dyplom, wyróżnieni autorzy po 2 tys. zł.
Fundatorem nagrody głównej jest Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, natomiast fundatorem wyróżnień – Fundacja Historia i Kultura.
W skład jury pierwszej edycji Nagrody Homera w 2026 roku wchodzą: prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek (przewodniczący kapituły) – historyk, profesor w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego, red. Piotr Dobrołęcki, redaktor naczelny „Magazynu Literackiego KSIĄŻKI”, Waldemar Michalski, Marek Przybylik – dziennikarz, felietonista i nauczyciel akademicki, red. Ewelina Kosałka-Passia, Marcin Musiał – literaturoznawca, bloger i organizator wydarzeń literackich.
Nagroda HOMERA została ustanowiona z myślą o literaturze, która przybliża historię poprzez losy bohaterów, fascynujące wydarzenia i opowieści pozwalające lepiej zrozumieć minione epoki.
(źródło: Fundacja Historia i Kultura)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.