
Tylko do końca listopada w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce można oglądać wystawę „Tam, gdzie linia staje się opowieścią… Witold Chomicz (1910–1984)”. Wystawa prezentuje prace z bogatego dorobku twórczego Witolda Chomicza, artysty związanego z Lublinem i Krakowem, profesora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Witold Chomicz działał w obszarze technik malarskich, druku artystycznego, projektował witraże, książki, znaczki i druki akcydensowe. Był bibliofilem, kolekcjonował i projektował ekslibrisy. Kolekcjonował też sztukę ludową. Wykształcił kilka pokoleń artystów, działających głównie w obszarze grafiki książki.
Wystawa ma charakter głównie problemowy, kładąc akcent na proces twórczy artysty i jego warsztat pracy. Obiekty (m.in. obrazy, grafiki, projekty, elementy wyposażenia pracowni) prezentowane są w pięciu tematycznych obszarach: autoportret, warsztat (bogactwo technik artystycznych), inspiracje, atelier i działalność dydaktyczna.
Witold Chomicz: malarz, grafik. W latach 1920-1927 mieszkał w Lublinie, gdzie uczył się w Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego. Zaczął tworzyć pod wpływem znajomości z Józefem Czechowiczem. Swoją pierwszą wystawę miał w Muzeum Lubelskim. Od 1927 uczył się w Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie. Należał do Szczepu Rogate Serce i przyjaźnił się z jego założycielem Stanisławem Szukalskim. Od 1934 był wykładowcą w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych, a od 1950 profesorem w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Interesowała go przede wszystkim grafika użytkowa, głównie książkowa. Brał udział w wielu konkursach na plakaty, ulotki, które często wygrywał. Wykształcił wielu wybitnych iluminatorów. Malował obrazy olejne, tworzył drzeworyty (pragnął wskrzesić tradycję drzeworytu ludowego), projekty witraży. Inspirował się sztuką ludową i krakowskim folklorem. Był mocno zaangażowany w życie kulturalne Krakowa i tworzył dzieła nierozerwalnie związane z tym miastem i jego tradycjami. Przez kilkadziesiąt lat był związany z Akademią Sztuk Pięknych i intensywnie działał w krakowskim środowisku artystycznym. Swoje zainteresowanie dziejami i kulturą miasta wyrażał w działalności społecznej: zasiadał w jury konkursów szopek krakowskich, organizował wystawy o tematyce regionalnej, projektował ubiory na coroczny pochód Lajkonika, a także druki okolicznościowe z okazji uroczystych obchodów najważniejszych wydarzeń z historii miasta.
Andrzej Palacz
Wystawa prof. Chomicza ma dla mnie i mojej żony wyjątkowe znaczenie. To jakieś déjà vu. Profesor był bliskim znajomym mojego ojca, Tomasza Palacza, a stąd również nas witał serdecznie w swoim mieszkaniu przy ulicy Grodzkiej w Krakowie. Dla nas, młodych ludzi tuż po studiach (rok 1981), wizyta u profesora była odskocznią od szarzyzny dnia codziennego i swoistym balsamem na zbolałe od obcego nam i niezbyt przyjaznego Krakowa dusze.
Do jego pracowni wkraczało się przy dźwiękach pozytywki grającej bodajże poloneza Ogińskiego (dokładnie już nie pamiętam). Ostrożnie siadało się na krzesłach, które być może pamiętały jeszcze czasy Zygmunta Starego, za dębowym, wyglądającym na zabytkowy stołem, zastawionym „wykwintnymi” daniami: mógł to być na przykład talerz kromek chleba z masłem, które należało uzupełnić, kładąc je na miseczkę ze startym żółtym serem. Do tego herbata jaśminowa (piłem ją po raz pierwszy w życiu – niezbyt mi przypadła do gustu). Wokół panował typowy artystyczny nieład, w którym tylko gospodarz potrafił się chyba połapać: małe rzeźby, garnuszki, kubki, na ścianach makietki, obrazy, przy ścianie regał z książkami, regały pełne jakichś rolek, zwojów i ram.
Profesor lubił chwalić się swoimi drzeworytami, których był mistrzem, szczególnie jednak przedwojennymi plakatami. Opowiadał przy tym o szczegółach wykonywania ówczesnych form drukowych. Sprawdzał moją wiedzę w tym zakresie. Obiecywał, że plakaty te trafią do nas…
Gdy pewnego razu zwróciłem uwagę, że profesor jest jakimś nietypowym Krakusem, człowiekiem otwartym, aż się uniósł:
– Ja jestem z Kijowa!
Podobno jego rodzina mieszkała przy głównej ulicy miasta, na Chreszczatyku, i podobno profesor widział nawet samego Michaiła Bułhakowa.
– A czytałeś jego Białą gwardię? Nie! To masz prezent.
Rozpadającą się dziś książkę, wydanie PIW-u z 1974 roku, w czerwono-czarnej obwolucie, z podkreśleniami profesora w tekście, mam do dziś.
Podarował mi też zestaw rylców drzeworytniczych i czysty klocek sztorcowy. Niestety, nie pojawił się na nim dotąd żaden rysunek do wycięcia.
Kiedyś nie zastaliśmy profesora, a gosposia – chyba jednak bardziej jego przyjaciółka – zaprosiła nas na herbatę do kuchni. Ta również warta jest opisania. Pod sufitem obrazki „ludowe” – jakieś świątki, górale, zbójnicy. Jeden taki wisi w naszej warszawskiej kuchni do dziś. Nad kuchnią węglową suszyły się jakieś zioła, stały mosiężne przybory kuchenne, moździerze, młynki itp. W sumie – też totalny miszmasz.
W pewnym momencie pojawił się pan profesor. Elegancko ubrany w jasny garnitur w prążki, z okrągłymi drucianymi okularami na nosie, siwymi wąsami i bródką – wypisz wymaluj młodopolski artysta.
– I wyobraźcie sobie, z chóru spadł na nich deszcz złotych monet. Złotych! – podniecony profesor wrócił właśnie z kościoła, gdzie odbywał się ślub jednej z jego studentek.
– Jakie tam złote – ostudziła jego entuzjazm gosposia.
To było chyba nasze ostatnie spotkanie z profesorem Chomiczem. Wkrótce zaczął pracować nad witrażami dla powstającego Muzeum Apteka pod Orłem na krakowskim Podgórzu, poświęconego martyrologii miejscowych Żydów. Powstawało dzieło jakże niepodobne do w sumie spokojnych i wyważonych, można powiedzieć – klasycystycznych w kompozycji prac profesora. Pełne niesłychanej ekspresji, bijące w oczy czerwienią.
Przyjaźniliśmy się wówczas z asystentem profesora, Krzyśkiem (nazwiska nie pamiętam). Powiedział nam, że profesor ślęczy nad witrażami dzień i noc, jakby miała to być jego ostatnia praca. I gdy skończył – umarł.
W ubiegłym roku chcieliśmy z żoną przypomnieć sobie te prace. Niestety, w muzeum jest już inna ekspozycja, a o witrażach nikt nic nie wie. Odesłano nas do nadrzędnej instancji – tam również pustka w oczach…
Szkoda.










Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.


