W czym tkwi fenomen Pana Tadeusza? Dlaczego po wydaniu 28 czerwca 1834 roku poemat wzbudził tak silne emocje? Jedni twierdzili, że Mistrz przestał wieszczyć, inni dostrzegali w utworze przejaw czystego geniuszu. Po stu dziewięćdziesięciu dwóch latach od wydania epopei narodowej Muzeum Pana Tadeusza prezentuje wystawę, która na nowo przygląda się tym zagadnieniom i ich kontekstom.
Pierwsze piętro stałej wystawy na miesiąc zmienia się w widowiskową ekspozycję, koncentrującą się przede wszystkim na oryginale ossolińskiego rękopisu Pana Tadeusza, ale także prezentującą wyjątkowe obiekty bardzo rzadko udostępniane publiczności. Wystawa „Zanim Pan Tadeusz stał się epopeją” to wyjątkowa okazja, by poznać proces, który doprowadził do powstania kanonicznego utworu literatury polskiej. Dzięki współpracy z polskimi i zagranicznymi instytucjami pojawią się we Wrocławiu obiekty wcześniej niepokazywane na żadnej wystawie. Po raz pierwszy publiczność zobaczy odnalezioną kilka lat temu w lwowskim Archiwum Historycznym kartę, na której Mickiewicz zapisał ostateczną wersję Inwokacji.
Ścieżka zwiedzania przybliża kolejne etapy powstawania Pana Tadeusza. Narrację wzbogacają obiekty wypożyczone z Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie – osobiste drobiazgi Adama Mickiewicza towarzyszące pracy poety.
Zwiedzających po wystawie prowadzi wyjątkowy przewodnik – przyjaciel wieszcza Józef Bohdan Zaleski. Cytaty z jego wspomnień dotyczących pisania Pana Tadeusza wprowadzają widza w paryski świat poety i odsłonią wyjątkowe wydarzenia z lat 1832–1834.
Szczególnie poruszającym elementem ekspozycji jest prezentacja listów Adama Mickiewicza do Edwarda Odyńca, wypożyczonych ze zbiorów Zamku Królewskiego w Warszawie, zawierających słynne stwierdzenie: „Więc skończyłem wczora właśnie. Pieśni ogromnych dwanaście!”.
Dodatkowo zaprezentowane zostały pojedyncze karty manuskryptu Pana Tadeusza nienależące już do ossolińskiego rękopisu, wypożyczone z takich instytucji jak Biblioteka Polska w Paryżu, Ośrodek Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II w Rzymie, Muzeum Narodowe w Krakowie.
Na wystawie nie zabraknie także wątków wielkopolskich inspiracji, źródeł, z których Adam Mickiewicz czerpał, pisząc „poema wiejskie”, oraz sylwetek przyjaciół towarzyszących wieszczowi podczas pracy twórczej. Ekspozycję uzupełniają współczesne prace artystyczne inspirowane tematyką wystawy.
Wystawie towarzyszyć będzie bogaty program: warsztaty dla dorosłych i dzieci, oprowadzania kuratorskie oraz panele dyskusyjne. Przygotowany został również katalog poświęcony wystawie, zawierający teksty kuratorskie oraz publikacje autorów z instytucji współpracujących przy jej realizacji.
wernisaż: 30 kwietnia 2026, godzina 17.00
kuratorka: Justyna Zimna
aranżacja i scenografia: Magdalena Subocz
wystawa czynna: 30.04.2026 – 31.05.2026
Muzeum Pana Tadeusza
Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich
Kamienica pod Złotym Słońcem
Rynek 6, Wrocław
(info ossolineum.pl)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.