Ryszard Krynicki laureatem Nagrody im. Jerzego Turowicza

Kapitula Nagrody im. Jerzego Turowicza postanowiła nagrodzić Ryszarda Krynickiego za całokształt twórczości będącej jednym z najwybitniejszych poetyckich zjawisk ostatniego półwiecza. W centrum poetycko-etycznego projektu, istotnego dla wyobraźni i wrażliwości Ryszarda Krynickiego, umieścić można wskazówkę doradzającą nie ranić drugiego człowieka. Paradoksalna doniosłość etyki nieranienia, jej kruchość i trudność, jest odczuwalna szczególnie wyraźnie w czasach, gdy dominuje siła i język nienawiści.

Wręczenie Nagrody odbędzie się w środę, 9 grudnia o godz. 18 w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie.

Ryszard Krynicki (ur. 28 czerwca 1943 w St. Valentin) – poeta, tłumacz literacki i wydawca. Zaliczany jest do poetów Nowej Fali.

Debiutował w 1964 w poznańskim klubie „Od Nowa”. Publikował również w emigracyjnym tygodniku „Wiadomości”.W latach 70. oraz 80. związany z opozycją. Był sygnatariuszem Listu 59, stanowiącego protest przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Współpracownik Komitetu Obrony Robotników, od 1977 do 1981 publikował w czasopiśmie „Zapis”. Pdczas wydarzeń sierpniowych w 1980 przyłączył się do skierowanego do władz komunistycznych apelu 64 naukowców, literatów i publicystów o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami. Autor tekstów w opozycyjnych czasopismach – „Solidarności Wielkopolski”, „Obserwatorze Wielkopolskim” i „Bez Debitu”. Publikował również w kwartalniku „Zeszyty Literackie”.

W 1988 współtworzył w Poznaniu wydawnictwo a5, od 1991 prowadzi to przedsiębiorstwo (przeniesione później do Krakowa) wraz z żoną Krystyną Krynicką. W 2015 został członkiem krajowym czynnym Polskiej Akademii Umiejętności. Do sierpnia 2020 należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Wyróżniony m.in. Nagrodą Fundacji im. Kościelskich (1976), Międzynarodową Nagrodą Literacką im. Zbigniewa Herberta (2015), Wrocławską Nagrodą Poetycką Silesius za całokształt pracy twórczej (2021), Nagrodą PAU im. Erazma i Anny Jerzmanowskich (2023).

Nagroda im. Jerzego Turowicza powołana została w 2012 roku, w setną rocznicę urodzin Jerzego Turowicza (1912–1999), twórcy i przez 50 lat redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, wybitnego publicysty i autorytetu w życiu publicznym

Nagroda przyznawana jest za wybitne i oryginalne dzieło literackie, naukowe, plastyczne, muzyczne, teatralne lub filmowe, znajdujące się w kręgu tematów, do których Jerzy Turowicz wracał w swojej publicystyce i działalności publicznej, oraz reprezentujące wartości, które były mu bliskie. Te wartości to personalistyczne podejście do człowieka, oparte na głęboko przeżytym chrześcijaństwie, a równocześnie otwarcie na inne nurty myślenia. Tolerancja i dialog jako podstawa funkcjonowania społeczeństwa i kultury. Sprzeciw wobec postaw ksenofobicznych, zwłaszcza antysemityzmu. Rewidowanie utrwalonych stereotypów. Docenianie jakości dzieła artystycznego czy naukowego. Prymat swobody poszukiwań nad ideologią.

W gronie dotyczasowych laureatów Nagrody znaleźli się: Joanna Olczak-Ronikier za książkę „Korczak. Próba biografii” (2013), Marcin Zaremba za książkę „Wielka trwoga: Polska 1944–1947: ludowa reakcja na kryzys” (2014); Andrzej Brzeziecki za książkę „Tadeusz Mazowiecki. Biografia naszego premiera” (2016); Paweł Machcewicz za opracowanie i doprowadzenie do reaizacji koncepcji Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (2017); Monika Sznajderman za książkę „Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna” (2017); Ewa Lipska za tomik poezji „Pamięć operacyjna” i całokształt twórczości (2018); Basil Kerski wraz z zespołem Europejskiego Centrum Solidarności za sposób prowadzenia ECS w ostatnich latach (2020); Agnieszka Holland za całokształt twórczości artystycznej i działalność społeczną oraz obywatelską (2021); Anne Applebaum za dorobek dziennikarski i pisarski, który jest szczególnie cennym i ważnym wkładem w opis historii Europy Środkowo-Wschodniej, transformacji krajów postkomunistycznych w kierunku demokracji, a także za wskazywanie konieczności zastanawiania się nad stanem dzisiejszej demokracji (2024); Klub Inteligencji Katolickiej za wieloletnią pracę wychowawczą wśród dzieci i młodzieży, utworzenie Punktu Interwencji Kryzysowej na granicy polsko-białoruskiej, prowadzenie szkoły dla Ukraińców, budowanie środowiska otwartego na dialog ekumeniczny i międzyreligijny, działania na rzecz słabszych, bycie symbolem chrześcijaństwa (2024); Grzegorz Motyka za książkę „Akcja »Wisła« 47. Komunistyczna czystka etniczna” (2025)