Znamy laureatów Konkursu Kryminalna Warszawa 2025

W piątek, 16 maja, poznaliśmy lauratów 6. edycji Konkursu o Grand Prix Festiwalu Kryminalna Warszawa. W przestronnym Audytorium Muzeum Sztuki Nowoczesnej nagrody wręczali przedstawiciel sponsora Nagrody (ZAiKS) Wojciech Gilewski oraz dyrektor MTK w Warszawie Jacek Oryl. Wspierał ich członek jury Konkursu red. Andrzej Palacz.

Festiwal towarzyszy Międzynarodowym Targom Książki w Warszawie, festiwalu, który prezentuje wszystko to, co najlepsze w polskiej literaturze kryminalnej.

A oto wyniki.

Grand Prix:
Blady Świt, Grzegorz Dziedzic (Agora)

Dwa równorzędne wyróżnienia:
– Wróg, Łukasz Orbitowski (Świat Książki)
– Zbędni, Wojciech Chmielarz (Marginesy)

Osobiście Nagrodę odebrał jedynie Wojciech Chmielarz, mieszkający w USA Łukasz Orbitowski podziękował poprzez nagranie wideo, a w jego oraz w imieniu Grzegorza Dziedzica nagrody odebrali przestawiciele wydawnictw.

Stoją od lewej: Jacek Oryl (dyr MTK w Warszawie), Wojciech Chmielarz,
przedstawiciele wydawnictw, Wojciech Gilewski (ZAiKS)

A oto laudacje przygotowane przez członków jury.

Łukasz Wojtusik (Blady świt, Grzegorz Dziedzic):
Klasyczna opowieść z bohaterem zaczynającym od zera, zyskującym posłuch, który musi upaść, polec.
To Blady świt.
Historia utraty, portret człowieka, który kierując się instynktem sięga po władzę i wtedy jednocześnie ten instynkt traci.
I to Blady świt.
Chicago czasu prohibicji, brudnych wyborów, politycznych zamieci, małych kradzieży i wielkich przekrętów.
To również Blady świt.
Zły /Królik/, który może się przemienić.
Ofiara, której zawsze jedynie się wydaje, że wie kim jest /Ogorzałek/.
I wreszcie powieściowy protagonista, który zgubił się w momencie, w którym postanowił wziąć ze świata więcej.
To ciągle Blady świt.
Opowieść gangsterska – gatunkowo wszystkoomająca, dobrze konstruowana i zrytmizowana, pełna rozterek i psychologicznych napięć.
To właśnie Blady świt.
Przede wszystkim to jednak Grzegorza Dziedzica ukłon w stronę tragedii greckiej, powieść – dramat Teodora Ruckiego.
“Plażę nad nim nad grecki chór, w duchu go jednocześnie przeklina”.

Eliza Kącka (Wróg, Łukasz Orbitowski): Czy literatura gatunkowa, jak zwykliśmy mówić, może okazać się szansą na budowę własnej mitologii, legendy postaci – niepokrywającej się z tą przyswojoną kiedyś, w dzieciństwie? Albo z tą wszędobylską, a niekoniecznie prawdziwą (bo kto jest właścicielem prawdy)? Może, jak najbardziej. Łukasz Orbitowski udowadnia, że historia Nerona, najwyraźniej przeżyta i przyswojona nie bez fascynacji, może okazać się zaczynem opowieści. Opowieści demistyfikującej i zaklinającej jednocześnie – o co naprawdę niełatwo w jednej książce. Z historii naraz (niemal) nam współczesnej Polski i starożytnego Rzymu wyprowadza autor Wroga wcale nieoczywistą przypowieść o naturze zła. Warto sprawdzić, jaką.

Szymon Kloska (Zbędni, Wojciech Chmielarz): Nie ma ludzi zbędnych. Bywają – acz trudno w to uwierzyć – zbędne książki.
Książka Wojciecha Chmielarza, o tytule, który już Państwo znają, do nich nie należy.
Co więcej, dla wielu już się stała, a dla innych dopiero się stanie lekturą niezbędną.
Chmielarz ani sobie, ani nam nie musi udowadniać, że opanował kryminalny kunszt z jego tajnikami – na tyle, że jest w stanie użyć gatunku, by zastanowić się nad tym, co spędzało sen z powiek filozofom – na przykład ludzką niemoralnością.
A że się to czyta – to sami Państwo wiedzą najlepiej.
Wyróżnienie w konkursie Kryminalna Warszawa to stanowczo za mało, ale – jak już się rzekło – rodzaj ludzki moralnością nie grzeszy, nie wykluczając zeń gremiów jurorskich.

I choćby dlatego Blady świt – zwieńczenie chicagowskiej trylogii gangsterskiej, gatunkowej opowieści o losach polskich migrantów – godzien jest nagrody.

Pełna piątka książek nominowanych:

Zbędni, Wojciech Chmielarz (Marginesy)

Blady świt, Grzegorz Dziedzic (Agora)

Ruiny, Małgorzata i Michał Kuźmińscy (wyd. Dolnośląskie)

Czarny Portret, Julia Łapińska (Agora)

Wróg, Łukasz Orbitowski (Świat Książki)

Strażnik jeziora, Michał Zgajewski (Agora)

Przypominamy, że w roku ubiegłym Grand Prix Festiwalu przyznano Jackowi Kalinowskiemu za Miejsca cieniste (Wydawnictwo Znak).
Wyróżnienia otrzymali: Jakub Szamałek za Stację (Wydawnictwo W.A.B.) oraz Maryla Szymiczkowa za Śmierć na Wenecji (Wydawnictwo Znak / Literanova).

Festiwal Kryminalna Warszawa towarzyszy Międzynarodowym Targom Książki w Warszawie, festiwalu, który prezentuje wszystko to, co najlepsze w polskiej literaturze kryminalnej.

(info: ap)