Muzeum Niepodległości w Warszawie zaprasza 15 stycznia 2026 roku o godzinie 16.00 do swojej głównej siedziby na wernisaż wystawy fotografii Roberta Wilczyńskiego „Lata dwudzieste”.
Joanna Kinowska napisała: „Stare widoki miast porywają. Jak wyglądały witryny? Jak chodzili ubrani ludzie? Czym jeździli, jak wyglądali? Mnóstwo pytań i wzruszeń. Obce miasta, własne miasta. Nakładanie wspomnień. Przecież znamy te ulice. One dziś wyglądają podobnie. Nie zmieniły się tak całkiem i zupełnie, prawda?
Robert Wilczyński przenosi nas w czasie. Sto lat do tyłu. Lata dwudzieste! Te magiczne, nostalgiczne, te roztańczone, rozbawione lata. Jego wehikuł jest oparty o motyw znany nam bardzo dobrze. Ile razy widzieliśmy zestawienia – tak było a tak jest? Przed i po? Stare i nowe. Ale w obrazach Wilczyńskiego jest tak nieprawdopodobna ułuda bycia w dwóch czasach jednocześnie. Teraz i wtedy. Przeplatają się te kadry. Szukamy modelu, wzoru – którędy przebiega granica? Gdzie się kończy „wtedy” a zaczyna „teraz”?
Patrzymy na Warszawę, Radom, Kraków, Lublin, Łódź, i inne miejscowości… Na życie codzienne w nowej Polsce. Niektóre ulice rozpoznajemy, wiemy jakie są dzisiaj. Może poznamy linię tramwajową, albo przystanek. Oprócz nowych napisów, współczesnej architektury czy środków transportu – to jednak ubiór ludzi współczesnych robi największe wrażenie. Jakbyśmy się mijali z nimi na przejściu. Jakbyśmy wchodzili w nie swój czas.
Robert Wilczyński opracował swoją autorską metodę na wykonanie tych obrazów. Posiłkując się zdjęciami pochodzącymi z Narodowego Archiwum Cyfrowego wykonuje wielokrotną ekspozycję. Przeważnie staje w tych samych miejscach, w których stali fotografowie sto lat temu. A potem…daje się ponieść. Czasem to dzisiejszy samochód zamknie kompozycję, czasem współczesna piłka do siatkówki najlepiej dopełni przenosiny w czasie.
Dopytywałam, jak to zrobił. Które elementy są „nasze”, a które „ich”. Korciło obejrzeć oryginały. Porównać czy nie oszukuje. Czy tam na pewno była trawa? Czy ten chodnik biegł wtedy tamtędy? A ta twarz, taka nie nazbyt współczesna? A możliwe, żeby kobieta nosiła taką fryzurę? A w końcu przestałam pytać. Dałam się ponieść tej wizji, tej szansie spojrzenia na raz – na dwa czasy w tym samym miejscu. Może będzie nam towarzyszyć w tym nostalgia – jak to minęło, gdzie są ci ludzie. Może wybierzemy bardziej historyczno-urbanistyczne podejście – tam stało, tam było. Albo i przytrafi się trochę lekkości i żartu – wszędzie te sklepy i reklamy się wcisną. A może znajdziecie tam jeszcze coś innego? A gdy będziecie znowu w tych sfotografowanych miejscach, zobaczycie coś więcej”.
Robert Wilczyński (ur. 1972 w Kłodzku) – fotograf i fotoreporter. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Autor projektów długoterminowych, szczególnie o wymiarze historyczno-społecznym. Jego prace były prezentowane na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz za granicą (m.in. w Nowym Jorku, Paryżu i Barcelonie). Do jednej z najważniejszych należała „Miasto żywych / Miasto umarłych” zorganizowana na obchody 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim w Parlamencie Europejskim w Brukseli (2023). Finalista konkursu „Wystaw się w CSW Toruń” (2025) za serie: „Codex Naturae” oraz „Monar – Światło w Cieniu”. Drugi projekt miał swoją premierę w Galerii Nierzeczywistej w Rzeszowie pod koniec 2025 roku. Równolegle do działalności artystycznej współpracuje z agencjami reklamowymi, wydawnictwami oraz instytucjami kultury, m.in: Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum Niepodległości. Projekt „W Promieniach Dwudziestolecia” powstał w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Obecność na wernisażu należy potwierdzić do dnia 14 stycznia 2026 roku na maila: a.olenderek@muzn.pl
Wystawa fotografii Roberta Wilczyńskiego „Lata dwudzieste” będzie dostępna dla zwiedzających do końca kwietnia 2026 roku.
15 stycznia 2026 r., godz. 16.00
Muzeum Niepodległości
Pałac Przebendowskich/Radziwiłłów
al. Solidarności 62
00-240 Warszawa
(info i grafika: Muzeum Niepodległości w Warszawie)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.