Ponad 800 tys. dzieci obdarowanych książkami, konkurs dla wydawców, rekordowa trasa warsztatów czytelniczych, 1,8 tys. przeszkolonych położnych, kampania społeczna „Czytaj chwilę”. I wiele, wiele więcej.
W ramach programu „Mała książka – wielki człowiek” Instytut Książki od lat wyposaża dzieci i ich opiekunów w bezpłatne wyprawki czytelnicze. W 2025 roku książki trafiły do ponad 800 tys. dzieci! Program obejmuje swoim zasięgiem 93% oddziałów położniczych, ponad 90% bibliotek publicznych (w 2025 roku do programu dołączyło kolejnych 70 placówek) oraz wszystkie szkoły podstawowe w kraju. To największy w Europie program bookstartowy, którego siła tkwi w ciągłości i konsekwencji działań. Od początku jego funkcjonowania dzieciom przekazano ponad 6 milionów książek.
Udział w każdym z etapów jest bezpłatny – tak dla opiekunów dzieci jak i dla instytucji współpracujących. W minionym roku na młodych rodziców, opuszczających oddziały położnicze, czekały egzemplarze Tyci, tyci Doroty Gellner z ilustracjami Joanny Kłos. W ramach zeszłorocznej edycji książki trafiły do 230 tys. młodych rodzin. Pierwszoklasistkom i pierwszoklasistom, za pośrednictwem szkół podstawowych, przekazywano egzemplarze Wnuczki antykwariusza. Dzięki programowi historię stworzoną przez Justynę Bednarek i zilustrowaną przez Emilię Dziubak miało szansę poznać 450 tys. pierwszaków.
Jeśli chodzi o dzieci w wieku przedszkolnym, niezwykle cieszy fakt, że dzięki programowi „Mała książka – wielki człowiek” w 2025 roku do bibliotek dołączyło ponad 90 tys. dzieci. Przedszkolaki, które odwiedziły bibliotekę, otrzymały łącznie 130 tys. książek. Po raz pierwszy w historii programu mogły wybrać spośród trzech pozycji. Czekały na nie książki Przywitanie lata Marii Dek (Wydawnictwo Bernardinum), Rita i koń Marty Kopyt (Muchomor) oraz Bobuś Martyny Skibińskiej z ilustracjami Jacka Ambrożewskiego (Wydawnictwo Dwie Siostry). To efekt konkursu dla wydawców – nowości zrealizowanej w 2025 roku.
Idąc za ciosem, w październiku został ogłoszony kolejny konkurs – tym razem na projekt książki dla dzieci w wieku 7-9 lat.
Przygotowywanie i przekazywanie wyprawek czytelniczych to jednak dopiero początek działań. Wokół książek, które ukazują się w ramach programu, powstają scenariusze warsztatów okołoksiążkowych, realizowanych m.in. w ramach największej ogólnopolskiej trasy warsztatowej „Mała książka w drodze”. W 2025 roku przeprowadzono ponad 250 warsztatów w przeszło 240 miejscowościach. Oznacza to, ze co 1,5 dnia gdzieś w Polsce odbyło się angażujące wydarzenie proczytelnicze dla dzieci, które realnie wpływa na ich zainteresowanie czytaniem. Plan trasy i scenariusze warsztatów zostały opracowane tak, by udział w zajęciach mogły wziąć również dzieci o specjalnych potrzebach.
Mimo ogromnej skali, trasa „Mała książka w drodze” nie była jedyną formą proczytelniczego aktywizowania „w trenie”. Z myślą o dzieciach w wieku wczesnoszkolnym odbyła się druga edycja projektu warsztatowego „Czytamy rodzinne historie”, inspirowanego książką Wnuczka antykwariusza, w którym udział wzięło ponad 14 tys. dzieci z całego kraju.
By zachęcać do czytania całe rodziny program „Mała książka – wielki człowiek” był obecny na wydarzeniach kulturalnych i branżowych w Polsce (m.in. na festiwalach Granatowe Góry, Conrad, Rabka, Jarocin, Festiwal Literatury dla Dzieci, czy Dni Branżowe podczas Gdańskich Tragów Książki) oraz za granicą (doroczne spotkanie sieci EU Read połączone z seminarium sieci Global Network for Early Years Bookgifting).
Działania nie ograniczały się wyłącznie do aktywowania na ziemi, ale również… w chmurach. W 2025 roku rozpoczęliśmy współpracę z PLL LOT, by udowodnić najmłodszym pasażerkom i najmłodszym pasażerom, że czytanie jest odlotowe!
W ramach programu „Mała książka – wielki człowiek” podejmowane są również inicjatywy mające na celu dbanie o postawy czytelnicze dorosłych. W 2025 roku zostało przeszkolonych 1,8 tys. położnych – ambasadorek głośnego czytania dziecku od narodzin. Jak co roku została zrealizowana również kampania społeczna, kierowana do rodziców i opiekunów dzieci. Hasłem zeszłorocznej odsłony było „Czytaj chwile”. Aby zachęcić osoby nieczytające do sięgania po książkę potrzeba przekazu podejmującego tematy, które żywo dotykają odbiorców. Badania pokazują, że rodzice, którzy nie czytają dzieciom codziennie, za najczęstszą przyczynę wskazują brak czasu. Nie ma wątpliwości, że opiekunowie to bardzo zajęte osoby. Na głowie mają mnóstwo rzeczy małych i dużych, a w każdą wkładają czułość i uwagę. Niektóre z nich trzeba zrobić tu i teraz, inne można odłożyć, żeby pobyć TU I TERAZ. Wspólne momenty z książką – czytanie, rozmowy, wygłupy – to chwile, które zostają z nami na zawsze. Dlatego w codziennym zabieganiu niektóre rzeczy warto odłożyć… na chwilę. Multikanałowa kampania pozwoliła dotrzeć z tym przekazem do niemal 34 milionów odbiorców.
Według badań przeprowadzonych na grupie 1500 respondentów, działania realizowane w ramach programu „Mała książka – wielki człowiek” przyspieszają kontakt dziecka z książką. 75% badanych deklaruje, że przynajmniej raz w tygodniu czytało dziecku otrzymaną książkę, 8/10 respondentów twierdzi, że działania zmotywowały ich do czytania dziecku. 25% opiekunów przyznaje, że bez otrzymanej książki czytałoby mniej lub wcale.
(źródło i foto.: Instytut Książki)
Dział, w którym zamieszczane są drobne informacje z rynku wydawniczo-księgarsko-poligraficznego.